O deportowanych mieszkańcach Ostropy
Wystawę „Mieli wrócić za 14 dni” otwarto 13 października 2026 r. w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN im. Henryka Sławika w Katowicach przy ul. św. Jana 10. Ekspozycja jest kolejną odsłoną opowieści o Tragedii Górnośląskiej i koncentruje się na losach mieszkańców Ostropy deportowanych po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1945 roku.
Jak przypomina IPN, z Ostropy do Związku Sowieckiego wywieziono 279 osób. Według obliczeń dr. Dariusza Węgrzyna około 40 proc. z nich nie powróciło do domu.
Jeden z najbardziej tragicznych rozdziałów Tragedii Górnośląskiej
Internowanie i deportacja ponad 40 tys. mieszkańców regionu należą do najważniejszych i najboleśniejszych elementów Tragedii Górnośląskiej 1945 roku. Wielu deportowanych zginęło z powodu warunków transportu, wyczerpującej pracy w sowieckich kopalniach, głodu i chorób. Pozostawione bez żywicieli rodziny często popadały w skrajną biedę i były narażone na wysiedlenia oraz grabieże.
Jak podkreśla IPN, przez dziesięciolecia w czasach PRL o tych wydarzeniach nie można było publicznie mówić. Pamięć o deportowanych była przechowywana głównie w rodzinach i lokalnych społecznościach. Dopiero po upadku komunizmu zaczęto szerzej upamiętniać ofiary i dokumentować ich losy.
Wystawa przygotowana przez mieszkańców i badaczy
Ekspozycję przygotowały dr Elżbieta Borkowska, Urszula Dylong oraz Aniela Jonderko przy współudziale mieszkańców Ostropy, którzy udostępnili rodzinne pamiątki związane z deportowanymi bliskimi.
Autorki wystawy wraz z dr. Dariuszem Węgrzynem są również współautorami wydanej przez IPN i Muzeum w Gliwicach książki„Mieli wrócić za czternaście dni”. Mieszkańcy Ostropy w obozach pracy przymusowej w Związku Sowieckim (1945–1946).
Pamięć o ofiarach deportacji utrwala również tablica wmurowana w pomnik poświęcony mieszkańcom Ostropy poległym w wojnach światowych. [katowice.ipn.gov.pl]
Film i miesięczna ekspozycja
Podczas wernisażu odbyła się projekcja filmu „Przemilczana Tragedia 1945” w reżyserii Adama Turuli.
Wystawę będzie można oglądać do 13 listopada 2026 roku w siedzibie katowickiego Przystanku Historia IPN.
Może Cię zainteresować:
