Rok z kładką nad Kotliną Dinozaurów. Nowa perspektywa na kultowe miejsce w chorzowskim zoo

Minął już rok, odkąd zwiedzający Śląski Ogród Zoologiczny mogą korzystać z nowej atrakcji – kładki nad Kotliną Dinozaurów, otwartej 30 czerwca 2025 r. Przeszklona konstrukcja szybko stała się jednym z najchętniej odwiedzanych punktów spaceru po zoo. Pozwala spojrzeć na kultową Kotlinę z zupełnie innej, niecodziennej perspektywy – także dzięki przezroczystej tafli pod nogami, która sprawia, że przez chwilę można poczuć się jak Indiana Jones idący po niewidzialnym moście do Świętego Graala.

Na szczęście błędnik przyzwyczaja się do „chodzenia w powietrzu” w kilka sekund, a potem… prehistoryczne gady można obserwować dosłownie tuż pod swoimi stopami.

Jak powstała Kotlina Dinozaurów

Kiedy w 1975 roku w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym otwarto pierwszą w Polsce ekspozycję naturalnej wielkości dinozaurów, nikt nie miał wątpliwości: to było coś więcej niż tylko atrakcja dla dzieci. Kotlina Dinozaurów była efektem współpracy naukowców, artystów i... jednego z najbardziej wpływowych polityków PRL-u. A zarazem najważniejszego Ślązaka drugiej połowy XX wieku.

Choć często przypisuje się pomysł Jerzemu Ziętkowi – legendarnemu wojewodzie śląskiemu – to archiwalne dokumenty pokazują, że inicjatywa wyszła od pracowników chorzowskiego zoo i warszawskich paleozoologów z Polskiej Akademii Nauk. To oni zaproponowali stworzenie ekspozycji „ssaków kopalnych” (chodziło o gady, ale w oficjalnym dokumencie komuś się poplątało!), inspirowanej wykopaliskami na pustyni Gobi.

Zgoda, podpis, decyzja. Ziętek w akcji

Kluczowy dokument? Notatka służbowa z 10 stycznia 1972 roku, skierowana do „Towarzysza Generała Jerzego Ziętka”. Jej autor, kurator Mirosław Wierzbicki, rekomendował inwestycję jako wartościową dydaktycznie, ale kosztowną. Zaproponował sfinansowanie jej z SFBSiI – Społecznego Funduszu Budowy Szkół i Internatów (pierwotnie finansowano z niego budowę „Szkół Tysiąclecia”, ale po zakończeniu kampanii Tysiąclatek przemianowano go tylko i funkcjonował nadal).

Dwa dni później Ziętek zwięźle zatwierdził projekt: „zgoda ad 2.”. I to wystarczyło. W socjalistycznej gospodarce nakazowo-rozdzielczej taka decyzja otwierała wszystkie drzwi.

Dinozaury z funduszu szkolnego

Ziętek nie pierwszy raz sięgał po środki z SFBSiI na cele inne niż szkolnictwo — ale zawsze społecznie pożyteczne. Jak zauważa jego biograf, prof. Jan Walczak, wojewoda potrafił żonglować funduszami z mistrzowską precyzją. W tym przypadku — by pokazać ludziom „zwierzęta, których już nie ma”.

Za rekonstrukcje odpowiadali paleontolodzy z PAN, a rzeźby wykonali artyści z katowickiej ASP: Henryk Fudali, Waldemar Madej, Józef Sawicki, pod kierunkiem architekta wnętrz Jana Kosarza. Modele powstały z żelbetu, a ich kształty oparto na oryginalnych szkieletach z Gobi. Całość ulokowano w dawnej dolinie po cegielni – dziś znanej jako Kotlina Dinozaurów.

Nowa kładka – rok później

Choć kładka jest nowa, a jej forma nowoczesna, to w naturalny sposób „nakłada się” na historię miejsca. Dziś, stojąc na przezroczystej platformie, można zobaczyć zarówno żelbetowe rekonstrukcje gadów, jak i samą Kotlinę – przestrzeń, która powstała dzięki decyzji Ziętka i pracy naukowców oraz artystów pół wieku temu.

Kładka nie zmienia charakteru Kotliny, ale dodaje jej nowy wymiar: widok z góry, możliwość obserwowania układu ekspozycji, rzeźb i terenu, a także – co wielu zwiedzających podkreśla – poczucie obcowania z czymś jednocześnie historycznym i świeżo odkrytym.

A jak Wam się podoba kładka nad Kotliną Dinozaurów?

Byliście już na niej? Doceniacie nowe widoki na Kotlinę, jakie zapewnia, czy uważacie, że nie jest potrzebna w tym miejscu?