15 września 2026 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (podpisane przez wiceministra Czesława Mroczka), które poszerza możliwości reagowania straży miejskich i gminnych w całej Polsce.
- Nowe przepisy dają naszym funkcjonariuszom narzędzia do szybkiego reagowania na uciążliwe naruszenia prawa - informuje Jacek Pytel ze Straży Miejskiej w Katowicach. - Zmiany te pozwolą m.in na odciążenie policji oraz doprowadzą do natychmiastowego zakończenia interwencji na miejscu – bez konieczności długotrwałego kierowania spraw do sądu. Jako formacja powołana do ochrony porządku publicznego zyskujemy uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego w kluczowych obszarach bezpieczeństwa, ochrony zdrowia publicznego oraz środowiska.
Kary za złe zachowanie na przejazdach kolejowych
Najpoważniejsze konsekwencje finansowe dotkną nieodpowiedzialnych kierowców i pieszych na torach.
Do katalogu uprawnień Straży Miejskiej włączono bezpośrednio art. 97a Kodeksu wykroczeń. Strażnicy mogą teraz karać za wjeżdżanie lub wchodzenie na przejazd kolejowy przy opuszczonych, opuszczających się lub niedokończonych w podnoszeniu zaporach. Mandat grozi także za ignorowanie czerwonego (również migającego) światła sygnalizatora oraz za wjazd na torowisko, jeśli po drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy (ryzyko utknięcia).
Wysokość kary: Strażnik nałoży mandat w wysokości nie niższej niż 2000 zł do nawet 3000 zł.
Koniec z ignorowaniem poleceń strażników miejskich
Strażnicy cieszą się z kolejnego nowego uprawnienia, czyli dopisania do uprawnień mandatowych art. 65a Kodeksu wykroczeń.
Do tej pory w przypadku celowego niestosowania się do poleceń strażnika (np. odmowy stanięcia w wyznaczonym miejscu podczas interwencji, uniemożliwiania lub utrudniania czynności służbowych) funkcjonariusze musieli wzywać patrol policji lub kierować wniosek do sądu.
Wysokość kary: Od teraz strażnik miejski może ukarać osobę niewykonującą poleceń bezpośrednim mandatem karnym do 500 zł.
Bezpieczeństwo dzieci: sprzedaż energetyków, ochrona małoletnich
Rozporządzenie kładzie nacisk na bezpieczeństwo dzieci, wprowadzając uprawnienia dla strażników do egzekwowania przepisów dwóch ustaw branżowych:
Zakaz sprzedaży energetyków małoletnim (art. 18d ust. 1 i 2 Ustawy o zdrowiu publicznym): Strażnicy zyskują prawo do natychmiastowego nakładania mandatów do 2000 zł w sklepach, restauracjach czy automatach za sprzedaż napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny osobom poniżej 18. roku życia. Odpowiedzialność ponosi zarówno bezpośredni sprzedawca, jak i kierownik placówki za brak nadzoru.
Standardy Ochrony Małoletnich (art. 23b ust. 1 Ustawy o ochronie małoletnich): Funkcjonariusze będą kontrolować szkoły, przedszkola, kluby sportowe i obiekty turystyczne pod kątem wdrożenia prawnych procedur chroniących dzieci przed przemocą. Za brak opracowania i wprowadzenia takich standardów strażnik może nałożyć naganę lub mandat do 250 zł.
Ochrona zdrowia i weterynaria: wścieklizna i transport zwierząt
Wzmocnienie nadzoru nad właścicielami czworonogów oraz osobami podróżującymi ze zwierzętami:
Obowiązkowe szczepienia psów (art. 102 ust. 1 Ustawy o zdrowiu zwierząt): Uchylanie się od corocznego, ochronnego szczepienia psa przeciwko wściekliźnie będzie skutkować mandatem karnym do 500 zł.
Nielicencjonowany przewóz (art. 85 ust. 1a pkt 2 Ustawy o wymaganiach weterynaryjnych): Strażnicy zyskali prawo do nakładania mandatów do 500 zł za przemieszczanie zwierząt domowych towarzyszących podróżnym (np. psów, kotów, fretek) w celach niehandlowych bez spełnienia wymogów formalno-weterynaryjnych (brak chipu, paszportu czy wymaganych badań).
Obowiązkowa deratyzacja i czyste powietrze
Strażacy zyskali możliwość działań w obszarze ochrony środowiska i estetyki miast:
Zwalczanie szkodników i deratyzacja (art. 50 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2 Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń): Właściciele, posiadacze i zarządcy nieruchomości mają prawny obowiązek utrzymywania posesji w należytym stanie higieniczno-sanitarnym (m.in. poprzez obowiązkową deratyzację i zwalczanie insektów). Za rażące zaniedbania w tym zakresie strażnik wystawi mandat do 500 zł.
Uchwały antysmogowe (art. 331a Ustawy – Prawo ochrony środowiska): Dopisanie tego artykułu wprost do katalogu pozwala strażnikom sprawniej i bez wątpliwości prawnych nakładać mandaty do 500 zł za nieprzestrzeganie lokalnych zakazów i ograniczeń dotyczących spalania paliw stałych w piecach.
Zakaz fotografowania obiektów strategicznych
Wprowadzono także mechanizm ochrony obiektów o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa kraju (art. 683a ust. 1 Ustawy o obronie Ojczyzny):
Zakres interwencji: Uwiecznianie (fotografowanie, filmowanie, skanowanie) obiektów wojskowych oraz infrastruktury krytycznej, które zostały oznaczone specjalnym znakiem graficznym zakazu fotografowania, staje się podstawą do interwencji straży.
Wysokość kary: Strażnik miejski za złamanie tego zakazu nałoży mandat do 500 zł, a sprzęt służący do rejestracji obrazu może ulec przepadkowi.
- Nowe uprawnienia nie oznaczają kreowania nowych przestępstw, lecz dają Straży Miejskiej możliwość szybszego rozliczania sprawców czynów, które już wcześniej były nielegalne. Nasze patrole rozpoczną intensywne działania kontrolne w wyżej wymienionych obszarach - dodaje Jacek Pytel z katowickiej Straży Miejskiej
Może Cię zainteresować:
Wypadek na A4 w Pławniowicach. Prawy pas w kierunku Wrocławia zablokowany
Może Cię zainteresować:
