Jacek Czyż – aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, także piosenkarz
Urodzony 19 lipca 1953 w Sosnowcu. Ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, lecz jako aktor znany jest głównie z licznych ról drugoplanowych i epizodycznych w filmach i serialach oraz użyczania swojego głosu w dubbingu. Zmarł po długiej chorobie 24 lipca 2020 w Warszawie.
Zagrał rolę urzędnika na lotnisku Heathrow rozmawiającego z Ireną Ochódzką i rozdzierający przy niej papier, kiedy okazuje się, że w jej paszporcie wyrwane są kartki. Dzięki tej epizodycznej i krótkiej scenie z filmu „Miś” Stanisława Barei jego wizerunek i głos są powszechnie rozpoznawalne, choć jego nazwisko pozostaje niemal nieznane.
Stanisław Jędryka – reżyser i scenarzysta
Urodzony 27 lipca 1933 w Sosnowcu. Jako dziecko adoptowany przez małżeństwo Karolinę i Józefa Jędryków, którzy przed wojną prowadzili sklep na Starym Sosnowcu. Para nie mogła mieć dzieci i wcześniej przygarnęła także innego chłopca, Stefana. W czasie wojny dowiedział się, że jego biologiczną matką była kobieta o imieniu Helka, pracująca w sklepie Jędryków, zaś biologiczny ojciec pozostał mu nieznany. W 1951 roku ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Sosnowcu – najstarszą szkołę średnią w Zagłębiu Dąbrowskim, zaś w 1956 roku – studia na Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Zmarł 22 kwietnia 2019 roku w Warszawie
Napisał scenariusze i wyreżyserował kilkanaście filmów i seriali dla młodzieży, które dla wielu pokoleń miały status kultowych, choć jego nazwisko nigdy nie było tak dobrze znane, jak jego dzieła. Są to między innymi:
- „Do przerwy 0:1” / „Paragon, gola!”,
- „Wakacje z duchami”,
- „Podróż za jeden uśmiech”,
- „Stawiam na Tolka Banana”,
- „Koniec wakacji”,
- „Szaleństwa Majki Skowron”
i kilkanaście innych.
Ilona Kuśmierska-Kocyłak – aktorka teatralna, filmowa i dubbingowa, reżyserka dubbingowa
Urodzona 16 czerwca 1948 roku w Zabrzu, lecz przez pierwsze 13 lat życia mieszkająca w Czeladzi. Córka Wandy (aktorki) i Józefa (teletechnika i aktora-amatora). Dziadkowie ze strony matki prowadzili Aptekę w przy czeladzkim rynku oraz drogerię i skład apteczny przy ulicy Milowickiej. Uczennica Szkoły Podstawowej nr 4 w Czeladzi. Przeprowadziła się do Katowic, gdzie uczyła się w X Liceum Ogólnokształcącym. W 1970 roku ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie. W międzyczasie wyszła za mąż i urodziła bliźnięta, będąc prawdopodobnie pierwszą studentką w historii swojej uczelni, która została matką. Wystąpiła w wielu spektaklach telewizyjnych, serialach oraz filmach a także użyczyła głosu kilku postaciom z filmów rysunkowych. Zmarła 18 września 2022 w Warszawie.
- Postać Jadźki Kargulówny w tryptyku Sylwestra Chęcińskiego, złożonego z filmów: „Sami swoi”,
- „Nie ma mocnych”,
- „Kochaj albo rzuć”,
przyniosła jej największą rozpoznawalność, choć nazwisko jest wielokrotnie mniej kojarzone, niż kreowana przez nią postać.
Henryk Kuźniak – muzykolog i kompozytor muzyki filmowej
Urodził się 17 marca 1937 roku w Czeladzi jako syn Piotra (górnika) oraz matki, która zajmowała się domem. Ukończył szkołę podstawową, liceum ogólnokształcące oraz szkołę muzyczną – wszystkie w Będzinie. Następnie wyjechał do Warszawy studiować muzykologię na tamtejszym uniwersytecie. Ma na koncie kilkaset kompozycji, w tym do spektakli teatralnych, filmów fabularnych i dokumentalnych, krótkich form, produkcji telewizyjnych. Zajmuje się także edukacją artystyczną, a w działalności naukowej doszedł do tytułu profesora. Kilka dni temu w Czeladzi świętował 90. urodziny, odsłaniając poświęcony sobie mural, o czym pisaliśmy tutaj.
Największą rozpoznawalność przyniosła mu muzyka do przebojów filmowych i serialowych, w tym:
- „Vabank”,
- „Seksmisja”,
- „Vabank II, czyli riposta”,
- „Na kłopoty… Bednarski!”.
Jego muzykę z tych filmów zna prawie każdy, zaś jego nazwisko – mało kto.
Władysław Szpilman – pianista, kompozytor
Urodzony się 5 grudnia 1911 w Sosnowcu przy ulicy Targowej 18. Syn Szmula (skrzypka) i Estery z domu Rappaport (pianistki). Miał brata i dwie siostry. Kuzyn Leon Szpilman także został pianistą i kompozytorem. Uczęszczał do Męskiej Szkoły Handlowej (tak zwanego gimnazjum Tomasza Płockiego) w Sosnowcu. W 1928 roku podjął studia w Wyższej Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, zaś w roku 1931 uzyskał stypendium w Akademie der Künste w Berlinie. Wrócił jednak stamtąd, gdy władzę w Niemczech przejęli naziści. W Warszawie został etatowym pianistą (klasycznym i rozrywkowym) Polskiego Radia, komponował także muzykę do filmów oraz piosenki popularne. Karierę przerwała wojna, podczas której trafił do getta. Na podstawie jego wojennych losów powstał film „Pianista” Romana Polańskiego. Po wojnie Szpilman wrócił do dotychczasowych zajęć. Mało kto wie, ale to on był pomysłodawcą Międzynarodowego Festiwalu Piosenki w Sopocie.
Jego życiorys jest dość dobrze znany, niewolny od kontrowersji i szeroko opisany, także przez nas. Jednak znalazł się w tym zestawieniu z innego powodu. Otóż w 1947 roku skomponował sygnał Polskiej Kroniki Filmowej. Ta emitowana była we wszystkich kinach w kraju, przez kilkadziesiąt lat, przed każdym seansem filmowym, przez co kompozycja Szpilmana stała się najczęściej graną muzyką w salach kinowych w Polsce. Najprawdopodobniej ten trudny do oszacowania rekord nigdy nie zostanie pobity.
A może Wy znacie kogoś, kto powinien jeszcze znaleźć się w tym zestawieniu?
