Alojzego Lyskę w jego rodzinnych Bojszowach przedstawiać nie trzeba. I chyba nie tylko tam. To autor kilkudziesięciu publikacji w tym opracowań dotyczących wierzeń i legend górnośląskich, kultury historycznej Ziemi Pszczyńskiej oraz historii Górnego Śląska. A także działacz kultury, juror wielu konkursów regionalnych, autor programów telewizyjnych, widowisk muzyczno-teatralnych, redaktor kilku czasopism i autor niezliczonych artykułów prasowych.
W cyklu „Duchy wojny” opowiada o bolesnych wojennych losach Górnoślązaków wcielonych do Wehrmachtu. Do niemieckiego wojska został przymusowo wcielony m.in. jego ojciec, który zginął w Ukrainie.
Alojzy Lysko i „Mianujom mie Hanka”
Szerokiej publiczności znany jest jako autor monodramu „Mianujom mie Hanka”, opowiadającym o tragicznych losach Górnoślązaczki, Hanki, która poprzez osobiste przeżycia ukazuje skomplikowaną historię regionu w XX wieku. Spektakl, z Grażyną Bułką w roli Hanki, z powodzeniem od blisko 10 lat wystawiany jest na scenie katowickiego Teatru Korez. Pokazywany był też gościnnie na deskach innych teatrów i instytucji kultury, a także w polskim i europejskim parlamencie. W styczniu 2025 r. odbyła się premiera tego monodramu w Teatrze Telewizji.
Alojzy Lysko przez blisko 30 lat pracował jako nauczyciel górnictwa, a przez kilka lat pełnił funkcję dyrektora szkoły. Zajmował się także polityką – był radnym Sejmiku Województwa Śląskiego oraz posłem na Sejm.
- Trudno jest wybrać lata, w których byłem najaktywniejszy, najpłodniejszy i w których najwięcej dokonałem. Ale myślę, że było to wtedy, kiedy byłem radnym Sejmiku Województwa Śląskiego. To lata 90. i powiedzmy że połowa pierwszej dekady XXI wieku. Wtedy stworzyłem najwięcej trwałych śladów swojego życia. Bardzo dużo pisałem i publikowałem też cenne książki. Był to okres mojej fascynacji duchową kulturą Górnego Śląska. Pisałem książki, które jak gdyby tego ducha ożywiały. Bo w mojej ocenie szkoła i studia służyły przygaszeniu górnośląskiego ducha. A wtedy, gdy już nie pracowałem, nie byłem też już w tych różnych urzędowych, oficjalnych cuglach – mówił o sobie trzy lata temu w rozmowie z Tomaszem Borówką.
Gminna Biblioteka Publiczna im. Alojzego Lyski w Bojszowach
Alojzy Lysko za swoją działalność był wielokrotnie nagradzany. Jest m.in. laureatem Nagrody im. Wojciecha Korfantego przyznawanej przez Związek Górnośląski, Śląskiej Nagrody im. Juliusza Ligonia przez Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”, Nagrody im. Karola Miarki przyznawanej przez zarząd województwa śląskiego. Otrzymał także Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” przyznawany przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. W 2026 r., wraz z Grażyną Bułką, otrzymał honorowy tytuł „Ambasadora Śląska”, w ramach Nagrody im. Kazimierza Kutza.
Teraz w sposób wyjątkowy został doceniony w rodzinnej miejscowości. Rada Gminy Bojszowy zdecydowała, że Gminna Biblioteka Publiczna będzie nosiła imię Alojzego Lyski.
- Wybór imienia dla biblioteki był uzasadniony szczególnymi zasługami Alojzego Lyski w dziedzinie kultury, literatury, edukacji i badań regionalnych - szczególnie związanych z historią, tradycją i tożsamością Górnego Śląska, a przede wszystkim z Bojszowami. Alojzy Lysko jest wybitnym pisarzem, publicystą, działaczem społecznym i regionalistą. Jego twórczość literacka oraz działalność publiczna w sposób szczególny przyczyniają się do zachowania i upowszechniania dziedzictwa kulturowego, historycznego i językowego regionu śląskiego – czytamy w uzasadnieniu do uchwały.
Podkreślono również, że „nadanie Gminnej Bibliotece Publicznej w Bojszowach imienia Alojzego Lyski będzie stanowić wyraz uznania dla jego dorobku oraz wkładu w rozwój kultury regionalnej”. Uroczystość nadania bibliotece imienia Alojzego Lyski zaplanowano na 8 czerwca 2026 r. Będzie to uroczystość dla zaproszonych gości, ale biblioteka przewiduje też wydarzenia z tej okazji dla wszystkich swoich czytelników.
Może Cię zainteresować:
