Góra św. Anny to najwyższe wzniesienie grzbietu Chełma na Wyżynie Śląskiej. Kiedyś – miliony lat temu – wulkan, dziś miejsce, do którego przychodzą pielgrzymi i turyści. Święta góra Ślązaków. Zobaczcie, jak Świyntô Ana prezentuje się na zdjęciach Tymoteusza Stańka. Bo na Górze św. Anny jest co oglądać.
Wzniesienie ma 408 m n.p.m. i znajduje się w gminie Leśnica, w województwie opolskim. Na stokach Góry św. Anny znajduje się wieś o tej samej nazwie.
Sanktuarium świętej Anny
Na samym szczycie Anabergu znajduje się Sanktuarium św. Anny, czyli zabytkowy zespół kościelno-klasztorny. Początki kultu religijnego datowane są na XV wiek, kiedy wybudowano tu drewniany kościół. Kiedy na Górę św. Anny przybyli franciszkanie, rozbudowali kościół i wybudowali klasztor. Z czasem powstała też kalwaria. W sanktuarium znajduje się pochodząca z XV wieku i słynąca łaskami rzeźba św. Anny Samotrzeciej (która trzyma Maryję na lewym ramieniu, a Jezusa na prawym), wykonana z drewna lipowego. Ma 54 cm wysokości.
Niedaleko bazyliki znajduje się powstała na początku XX wieku Grota Lurdzka (na wzór groty z Lourdes), jest też kilkadziesiąt kaplic tworzących annogórską kalwarię. Ich budowa rozpoczęła się na w 1700 roku, a zakończyła w 1709.
Najpierw mauzoleum, potem pomnik
Świyntô Ana to dziś także pomnik Xawerego Dunikowskiego i amfiteatr. Amfiteatr, którego projektantami byli architekci berlińscy Franz Böhmer i Georg Petrich, Niemcy – zasypując dawny kamieniołom – zaczęli budować na początku lat 20. XX wieku. W 1938 roku zakończyła się z kolei budowa mauzoleum, poświęconego pamięci kilkudziesięciu Niemców poległych nie tylko w bitwie o Górę Świętej Anny (do walk powstańców z niemieckim Freikorpsem doszło podczas III powstania śląskiego 21-26 maja 1921 roku), ale i pobliskich starciach. Zaprojektował je Robert Tischler.
Po II wojnie światowej mauzoleum zostało wysadzone, a szczątki niemieckich żołnierzy trafiły na pobliski cmentarz. W miejscu mauzoleum wybudowany został Pomnik Czynu Powstańczego zaprojektowany przez Xawerego Dunikowskiego – oficjalnie otwarto go w czerwcu 1955 roku. Pomnik ma kształt czterech pylonów, które powstały z bloków granitowych o wymiarach 100 x 80 x 40 cm i wysokości 11 metrów. Na pomniku znajdują się płaskorzeźby.
Park krajobrazowy i rezerwat
Na Górze św. Anny jest punkt widokowy, z którego – przy dobrej widoczności – zobaczyć można...hałdę w Czerwionce-Leszczynach, Babią Górę, Sudety, a nawet Tatry! Powstały tu Park Krajobrazowy Góra św. Anny, obszar Natura 2000 „Góra świętej Anny”, jest też utworzony w 1972 roku rezerwat przyrody nieożywionej o powierzchni 2,69 ha. Rezerwat obejmuje fragment nieczynnego kamieniołomu nefelinitu i wapienia. Można tu znaleźć pozostałości zjawisk wulkanicznych.
Dodajmy, że jest tu też Muzeum czynu Powstańczego, działające jako oddział Muzeum Śląska Opolskiego.
