Dwa miasta w woj. śląskim zostały pierwszymi Polskimi Stolicami Kultury. W styczniu tytuł PSK 2026 zainauguruje Bielsko-Biała. Za rok przyjdzie czas na Katowice

Dwie pierwsze Polskie Stolice Kultury są w woj. śląskim

W 2024 roku cała Polska żyła wyborami na Europejską Stolicę Kultury 2029. W końcowym etapie europejskie jury zastanawiało się nad 4 polskimi miastami: Lublinem, Kołobrzegiem, Bielskiem-Białą i Katowicami. Ostatecznie tytuł ESK 2029 otrzymał Lublin. Ministerstwo Kultury stworzyło dla pozostałych miast swego rodzaju "nagrodę pocieszenia" w postaci ustanowienia Polskich Stolic Kultury.

– Tytuł Polskiej Stolicy Kultury jest swoistym zaproszeniem do odkrywania lokalnej kultury i do jej współtworzenia przez lokalnych twórców. Podkreśla prestiż wynikający z lokalnych wartości i istotnej roli miasta - stolicy kultury - w jej kształtowaniu – tłumaczy Ministra Kultury, Marta Cienkowska. – Kultura łączy, inspiruje i edukuje, dlatego tytuł Polskiej Stolicy Kultury, dzięki pracy artystycznej lokalnych twórców zostawi trwały ślad w miastach w formie wydarzeń i ważnych inicjatyw społecznych, budując fundament dla przyszłych pokoleń – podkreśla ministra kultury.

Pierwszymi Polskimi Stolicami kultury zostały dwa śląskie miasta... technicznie 1,5 śląskiego miasta i 0,5 małopolskiego. Chodzi oczywiście o PSK 2026 w Bielsku-Białej, czyli mieście położonym na granicy regionów i PSK 2027 w Katowicach, czyli stolicy województwa śląskiego.

W styczniu tytuł PSK 2026 zainauguruje Bielsko-Biała

Celebracje związane z tytułem PSK 2026 dla Bielska-Białej rozpoczną się 17 stycznia. O godzinie 15.00 przez miasto przejdą cztery barwne korowody z muzyką na żywo. Spotkają się na Placu Wojska Polskiego, aby wspólnie odtańczyć tradycyjnego poloneza. O godz. 17.00 na Placu Ratuszowym odbędzie się koncert pt. Evviva l’arte - jak podkreśla Narodowe Centrum Kultury koordynujące PSK, wydarzenie będzie inspirowane wielokulturową historią Bielska-Białej. Na największej jak dotąd scenie plenerowej w mieście pojawią się gwiazdy polskiej sceny muzycznej: Urszula Dudziak, Kamil Bednarek, Andrzej Krzywy, Adam Nowak, Beata Bednarz, Beata Przybytek, Iwona Loranc, Andrzej Lampert, Wojciech Myrczek, Maciej Szymonowicz, Alien i Majtis, Riffertone i Dominik Czuż. Całość będzie transmitowana w telewizji.

Oczywiście nie zabraknie wydarzeń na najważniejszej bielskiej scenie, czyli Cavatina Hall. Zaraz po plenerowym koncercie dla mieszkańców miasta, zaplanowano uroczystą galę - opowieść o mieście i jego bogatej historii wybrzmi tutaj w wykonaniu Orkiestry La Nostra Banda i solistów, m.in. wybitnego pianisty pochodzącego z Belska-Białej, Mateusza Dubiela.

Jak informuje Narodowe Centrum Kultury, z okazji ceremonii otwarcia Polskiej Stolicy Kultury w przestrzeni miasta będzie można także oglądać cztery wystawy sztuki współczesnej – w Punkcie 11 wystawę malarstwa Nie‑obojętność złożoną z prac osób studiujących w Pracowni Kreatywnego Myślenia w Obrazowaniu Malarskim Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach; w przejściu pod Placem Chrobrego instalację Katarzyny Zolich Ukryte rzeki; w Galerii Miejskiej na Placu Wojska Polskiego - fotografie Marka Ognia Powrót do źródła, a w Ratuszu Dziwotwory Małgorzaty Jankowskiej.

– Od wielu lat budujemy markę Bielska-Białej w oparciu o kulturę. Tytuł pierwszej Polskiej Stolicy Kultury jest zwieńczeniem naszych wysiłków w tym zakresie – mówi Jarosław Klimaszewski, Prezydent Bielska-Białej. – To dla nas wielki zaszczyt, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uwierzyło w Bielsko‑Białą, a tym samym w polskie samorządy. Decyzja o stworzeniu projektu PSK wyzwoliła w naszych mieszkańcach ogromną energię i chęć do działania. Są oni – obok wszystkich działających w mieście instytucji kultury – bardzo zaangażowani w to przedsięwzięcie. Dlatego mocno wierzę w jego sukces i jestem przekonany, że przez cały bieżący rok, gdy ktoś pomyśli: „kultura”, pomyśli też: „Bielsko-Biała” – dodaje.

Cały rok z kulturą...

Program wydarzeń PSK 2026 obejmie dobrze znane i cenione pozycje z miejskiego kalendarza kulturalnego, wzbogacone o elementy nawiązujące do idei PSK. Wśród nich znajdą się m.in. Bielska Zadymka Jazzowa, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej, Festiwal Gitarowy, Festiwal Mała Czarna, Jesień Jazzowa oraz Festiwal Kompozytorów Polskich.

Wśród nowych propozycji zaplanowano czerwcowy Wędrujący Festiwal, który podejmie temat relacji człowieka z naturą. Wydarzenie ma promować postawy proekologiczne, integrować miasta – w tym polskie stolice kultury – wokół idei wspólnej odpowiedzialności za środowisko, a także popularyzować lokalne inicjatywy i edukować poprzez działania artystyczne.

Także w czerwcu odbędzie się inauguracyjna edycja międzynarodowego konkursu kompozytorskiego Preisner Scoring Competition, skierowanego do młodych twórców muzyki filmowej i ilustracyjnej. Konkurs powstał z inicjatywy Zbigniewa Preisnera – pochodzącego z Bielska-Białej, wybitnego kompozytora muzyki filmowej.

Z kolei sierpień upłynie pod znakiem wydarzeń na Miejskiej Promenadzie Kultury. Przez cały miesiąc zaplanowano warsztaty, rodzinne pikniki, strefę relaksu, koncerty w przestrzeni miejskiej, potańcówki, a zwieńczeniem programu będzie plenerowa inscenizacja opery „Carmen” w wykonaniu artystów Teatru Polskiego.

W 2027 roku Bielsko-Biała przekaże pałeczkę Katowicom. W 2028 roku zaszczytny tytuł przypadnie Kołobrzegowi.