Początki rodu Mixa
Pod datą 1 czerwca 1882 urzędnik bytomskiego USC odnotował wejście pisma naczelnika gminy Rozbark, informujące o śmierci urodzonego w Opolu 64‑letniego wdowca i cieśli Franza Mixy, który zmarł 27 maja 1882. Imię się zgadza, zawód też, więc jest wielce prawdopodobne, że był on ojcem następnego Franza Mixy, również cieśli, który ożenił się z Julie Müller i początkowo mieszkał również w Rozbarku. Oboje byli wyznania katolickiego.
Kontynuując rodzinną tradycję, najpewniej pierworodny syn, urodzony 23 września 1871 w Rozbarku, otrzymał imię Franz. Dopiero ten trzeci Franz Mixa jest bohaterem naszego artykułu – gdyż nie został cieślą.
Franz Mixa posiadał oczywiście rodzeństwo. 24 marca 1873 urodził się jego brat Theodor, który został cieślą górniczym. W roku 1875 urodził się Joseph Mixa. 7 stycznia 1878 urodził się Paul Mixa – ostatnie dziecko tego małżeństwa urodzone w Rozbarku.
Johann Mixa, 20‑letni rymarz mieszkający w Roździeniu, jak wynika z danych poczynionych przez podmajstra ciesielskiego Franza Mixę w akcie zgonu jego syna z dnia 20 października 1899, miał urodzić się w Roździeniu, czyli można przyjąć, że związki rodziny Mixa z Roździeniem i Szopienicami datują się od około roku 1879.
22 sierpnia 1882 Julie Mixa, żona cieśli Franza Mixy w Szopienicach, zgłosiła zgon 21‑dniowego syna Alphonsa.
15 lutego 1885 urodziła się w Roździeniu Pauline Mixa. 4 listopada 1907 wyszła za mąż w Roździeniu za mieszkającego tu certyfikowanego palacza parowozowego Richarda Wajanta, urodzonego 3 kwietnia 1877 w Katowicach‑Załężu, jako syn kolejarza Karla Wajanta i jego żony Rosalie Sklarek.
Pierwszym świadkiem był brat panny młodej, mistrz budowlany Franz Mixa z Roździenia. Drugim świadkiem był szwagier pana młodego, zegarmistrz i złotnik Karl Walottek z Roździenia, urodzony 27 października 1875 w Roździeniu, który w roku 1902 ożenił się w Załężu z Selmą Wajant, urodzoną w Załężu w roku 1879. Do roku 1911 małżeństwu Walottek urodziło się w Roździeniu sześć dzieci.
Starszy brat Pauliny, cieśla górniczy Theodor Mixa, ożenił się 11 lutego 1901 w Roździeniu z Florentine Labus, zamieszkałą w Roździeniu. Była ona urodzoną 17 października 1873 w Roździeniu córką właściciela domu Johanna Labusa i jego żony Marie Drzymalla. Świadkami było dwóch właścicieli stajni z Roździenia: Johann Wyrwas i Michael Dombek. Szczęście młodej pary trwało bardzo krótko – Florentine Mixa zmarła 15 marca 1901.
Budowniczy Szopienic
Na drogach swojego życia mistrz budowlany, czy też raczej przedsiębiorca budowlany (Bauunternehmer) Franz Mixa spotkał Sophie Chromy, urodzoną 11 kwietnia 1871 w Ścierniach (obecnie część Bierunia). Była ona córką chałupnika Stephana Chromy i jego żony Marie Zajutro.
Miejsce i data ślubu nie są znane, ale pierwsze ustalone dziecko tego małżeństwa, córka Florentine, urodziła się 15 czerwca 1899 w Roździeniu. Klara Mixa przyszła na świat 7 sierpnia 1900, jedyny syn Georg Mixa 19 lutego 1902, a kolejna córka Gertrud Mixa 4 lutego 1904.
W sierpniu 1902 bytomska gazeta „Dziennik Śląski” donosiła z Roździenia: „Przedsiębiorca budowniczy, pan Mixa nabył przy ulicy Szkolnej, od radcy górniczego Sannera z Katowic dwa budowiska, płacąc za metr kwadratowy 10 marek. Na zakupionych budowiskach p. Mixa postawi dwa duże domy dla urzędników”.
Nabyte przez Franza Mixę działki budowlane znajdowały się w dobrym sąsiedztwie, powyżej wybudowanego w roku 1901 kościoła ewangelickiego. Mixa chciał i musiał wybudować więc coś stosownego. I uczynił to. Powstawały Szopienice takie, jakie dziś znamy.
Franz Mixa najpierw wybudował charakterystyczny narożny duży budynek, ale więcej wiadomo – i mówi się – o drugim, sąsiednim mniejszym budynku, wybudowanym według projektu architekta lub mistrza budowlanego Maxa Franza z lutego 1907, przy obecnej ulicy ks. bpa Herberta Bednorza 22.
Choć na budynku w partii szczytowej widnieje data 1907, przyjmuje się, że reprezentacyjna kamienica o powierzchni użytkowej 910,6 m² i wymiarach 12,78 × 21,7 m została wybudowana w roku 1908.
Fachowy opis budynku brzmi tak: Obiekt posiada podpiwniczenie, parter, trzy piętra i poddasze użytkowe. Elewacja frontowa, ośmioosiowa, zaakcentowana jest centralnym ryzalitem. Wejście z zabytkowymi drewnianymi drzwiami mieści się na osi czwartej, a brama przejazdowa – na osi ósmej. Między oknami pierwszego i drugiego piętra usytuowane są zabytkowe reliefy i portal kamienny. Okna trzeciej kondygnacji zamknięto łukowo, a pozostałe – prostokątnie. W hallu klatki schodowej znajdują się unikatowe zdobienia – secesyjne rozety i malowidła z personifikacjami czterech żywiołów: powietrza, ognia, wody i ziemi.
Franz Mixa mógł być zadowolony z wybudowania tych dwóch kamienic. W październiku 1908 zaliczany był do większych posiadaczy nieruchomości. Wcześniej, w maju 1906, został ławnikiem gminnym Roździenia. W tym czasie był również rewidentem Technischer Verein Myslowitz und Umgegend.
13 sierpnia 1910 gliwicka gazeta „Der Oberschlesische Wanderer” informowała z Roździenia: „Pan mistrz budowlany Mixa stąd nabył od zarządu dóbr Tiele‑Wincklerów trzy duże parcele budowlane przy dworcu kolejowym w Szopienicach”.
Franz Mixa miał zamiar zrealizować kolejne ambitne inwestycje budowlane – ale coś poszło nie tak.
Upadek i dalsze losy rodziny
17 października 1911 sąd rejonowy w Mysłowicach ogłosił upadłość majątkową przedsiębiorcy budowlanego Franza Mixy z Roździenia. Na syndyka masy upadłościowej wyznaczono adwokata Gollę z Szopienic.
Postępowanie ciągnęło się aż do 1914 roku. Na początku grudnia 1914 wynagrodzenie syndyka Golli ustalono sądownie na 3179 marek. 28 grudnia 1914 mysłowicki sąd ogłosił: „Postępowanie upadłościowe dotyczące majątku przedsiębiorcy budowlanego Franza Mixy w Roździeniu zostaje niniejszym uchylone po odbyciu wyznaczonego terminu końcowego”.
Mimo tego aktywność budowlana Franza Mixy była już zakończona.
6 marca 1928 Jerzy Miksa, technik budowlany z Roździenia, zgłosił miejscowemu USC zgon swojego ojca, mistrza budowlanego Franciszka Miksy, zamieszkałego z nim przy ówczesnej ulicy Marszałka Piłsudskiego 24 (obecnie ul. Obrońców Westerplatte).
Od roku 1936 Jerzy Miksa występuje w książkach telefonicznych jako prowadzący przedsiębiorstwo budowlane pod tym adresem.
7 lutego 1942 w Gliwicach Georg Mixa poślubił Johannę Brückner, urodzoną 29 sierpnia 1905 w Roździeniu, córkę kopalnianego zarządcy finansowego Karla Brücknera i jego żony Marthy Jacob. W lipcu 1943 urodziło im się pierwsze dziecko, córka Christine Heliodora Mixa.
W roku 1945 Jerzy Mixa figurował w książce telefonicznej jako mieszkający w Szopienicach przy obecnej ul. Obrońców Westerplatte 54. W grudniu 1946 przedsiębiorstwo budowlane „Jerzy Mixa” przy ul. Obrońców Westerplatte 20 zostało upaństwowione. W styczniu 1948 przedsiębiorstwo skreślono z wykazu upaństwowienia. Jego żona mieszkała w Szopienicach jeszcze we wrześniu 1950.
Przedstawiona w artykule kamienica stała się po roku 1945 własnością miasta. W roku 1999 przeprowadzono renowację klatki schodowej i konserwację unikatowych dekoracji sztukatorskich.
Obecnie budynek znajduje się pod zarządem Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach, który w roku 2021 przeprowadził remont generalny, przywracając mu pierwotną świetność.
Może Cię zainteresować:
