Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej stworzył "Dialektarium"
Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej stworzył "Dialektarium", czyli portal, który docelowo będzie prezentował nagrania z ponad 100 wsi w 38 regionach Polski, obejmujące cztery główne zespoły dialektalne: małopolski, wielkopolski, mazowiecki i śląski.
- Różnorodność gwarowa Polski jest duża, a wielość odmian języka polskiego świadczy o jego bogactwie i długiej, interesującej historii. Obserwujemy też proces zanikania wielu gwar lub – nawet tam, gdzie są one stosunkowo dobrze zachowane – stopniowego ograniczania elementów gwarowych, wychodzenia z użycia dużej części słownictwa oraz zanikania, a często także unikania, charakterystycznych cech wymowy - czytamy na stronie Dialektarium.
Portal ma być adresowany do wszystkich zainteresowanych różnorodnością językową Polski - różnorodnością, która wpisuje się w działalność i misję Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.
Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej został powołany w maju 2024 roku. Głównym zadaniem Instytutu jest popularyzowanie wiedzy o różnorodności językowej Polski, szczególnie w zakresie języków i odmian językowych używanych współcześnie na terytorium Polski. Instytucja ma zajmować się dokumentowaniem dziedzictwa językowego, funkcjonujących wielojęzyczności i ochroną praw językowych. W efekcie działalności Instytutu mają powstać rekomendacje dla polityki językowej na poziomie krajowym i europejskim.
Czy znalazło się tam miejsce dla śląskiego?
W momencie pisania tego artykułu na stronie Dialektarium możemy znaleźć dwie zakładki dotyczące dwóch dialektów: małopolskiego i mazowieckiego. Docelowo mają znaleźć się tam informacje o dialektach:
- wielkopolskim,
- mazowieckim,
- małopolskim,
- śląskim.
Czy to oznacza, że śląski został uznany przez Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej za dialekt języka polskiego? Nie!
Instytut podkreśla, że "dotyczy to gwar śląskich, a nie nowego języka regionalnego – śląskiego, który kształtuje się na bazie gwar subregionu przemysłowego". W opisie Dialektarium możemy też znaleźć zapis, mówiący, że "dużych zespołów gwarowych, które nazywamy w nauce dialektami (zespołami dialektalnymi), jest cztery: dialekt małopolski, wielkopolski, mazowiecki i śląski (choć dziś określenie śląszczyzny jako dialektu jest problematyczne ze względu na postępującą kodyfikację zmierzającą do uzyskania statusu języka regionalnego)."
Instytut dodaje także, że dialektarium zajmie się gwarami, czyli najmniejszymi częściami języka, których nie sposób policzyć. Gwar w samej śląszczyźnie jest sporo - inaczej mówią mieszkańcy Beskidu Śląskiego i Śląska Cieszyńskiego, a różnice widać nawet w samej Metropolii GZM (spójrzmy choćby na granicę gwarową między Bytomiem a Radzionkowem.
Warto podkreślić, że Dialektarium dopiero powstaje. Język śląski na pewno będzie w nim reprezentowany. Dodajmy, że w wrześniu 2024 w Radzie Programowej instytutu znalazła się prof. Jolanta Tambor, językoznawczyni z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Reprezentuje tam Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Stronę Dialektarium możecie odwiedzić TUTAJ.
Może Cię zainteresować:
