W przeddzień Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej, 13 lutego 2026 roku, w Katowicach odbyły się wojewódzkie obchody święta ustanowionego w hołdzie największej podziemnej armii okupowanej Europy. Uroczystości zgromadziły przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, środowisk kombatanckich, młodzież oraz mieszkańców miasta .
Msza święta i uroczystości na Centralnym Cmentarzu Komunalnym
Obchody rozpoczęła msza święta w kaplicy na Centralnym Cmentarzu Komunalnym przy ul. Murckowskiej. Nabożeństwo w intencji żołnierzy Armii Krajowej odprawił ks. kan. ppłk Grzegorz Bechta. Następnie uczestnicy przeszli do kwatery żołnierzy AK, gdzie odbyła się główna część ceremonii pod Pomnikiem Pamięci Dowódców i Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Śląskiego .
Wojewoda śląski Marek Wójcik przypomniał, że Armia Krajowa była największą armią podziemną w okupowanej Europie, a Polskie Państwo Podziemne nie miało precedensu w historii świata. Podkreślił, że pamięć o żołnierzach AK jest częścią narodowego dziedzictwa i powodem do dumy. „Chwała Bohaterom!” — zakończył swoje wystąpienie .
Dyrektor katowickiego IPN dr Andrzej Sznajder zwrócił uwagę na obywatelski charakter AK, tworzonej przez ludzi wszystkich środowisk — od oficerów rezerwy po harcerzy, studentów i robotników. Przypomniał także, że Okręg Śląski AK liczył ok. 25 tys. zaprzysiężonych żołnierzy i zasłynął działalnością wywiadowczą na terenach wcielonych do III Rzeszy .
Wspomniał również o niedawno pochowanym ppor. Januszu Marianie Mierzwińskim „Granacie”, którego mogiła w październiku 2025 roku dołączyła do kwatery AK. „Pokolenie żołnierzy AK odchodzi na wieczną wartę. Obowiązek pamięci spoczywa teraz na nas” — podkreślił .
Po przemówieniach odbył się apel pamięci i salwa honorowa. Delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze, a przedstawiciele władz złożyli na pobliskich grobach wiązanki z trzech biało‑czerwonych róż. Podczas uroczystości córce ppor. Mierzwińskiego przekazano plakietę „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” .
Druga część obchodów w Sali Sejmu Śląskiego
Po ceremonii na cmentarzu uczestnicy przenieśli się do Sali Sejmu Śląskiego. Uroczystość poprowadził Ryszard Świeboda, wiceprezes Okręgu Śląskiego ŚZŻAK. Po wprowadzeniu sztandaru i odegraniu hymnu państwowego oraz hymnu Armii Krajowej głos zabrał prezes Okręgu Śląskiego ŚZŻAK Jan Musiał, przypominając o powojennych represjach, jakie dotknęły żołnierzy AK .
W części merytorycznej prof. Dariusz Nawrot wygłosił wykład „Historia Śląskiego Okręgu Armii Krajowej”, ilustrowany materiałami ikonograficznymi z zasobów IPN. Prezentacja pozwoliła spojrzeć na działalność konspiracyjną na Śląsku przez pryzmat dokumentów i fotografii .
Odznaczenia i wyróżnienia
Podczas uroczystości wręczono odznaczenia państwowe i resortowe. Minister Lech Parell uhonorował zasłużone osoby medalami „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria” za działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o walkach niepodległościowych i kultywowania pamięci o AK. Medale bł. ks. Jerzego Popiełuszki wręczył ks. ppłk Grzegorz Bechta. Przyznano również odznaczenia środowiskowe ŚZŻAK, w tym medale pamiątkowe z okazji 35‑lecia Związku. Wśród wyróżnionych znalazł się dr Andrzej Sznajder .
Wspólna pamięć
Obchody zakończyły się podziękowaniami prezesa Jana Musiała dla wszystkich uczestników i organizatorów. Uroczystości przygotowali: Oddział IPN w Katowicach, Okręg Śląski ŚZŻAK oraz 13. Śląska Brygada Obrony Terytorialnej. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, służb mundurowych, poczty sztandarowe, młodzież i mieszkańcy Katowic. Patronat honorowy sprawował marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa .
Może Cię zainteresować:
