Konferencja IPN o wkroczeniu Armii Czerwonej na Górny Śląsk. Naukowcy spotkają się w Katowicach

8 maja w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN im. Henryka Sławika w Katowicach odbędzie się konferencja naukowa „Od Wisły po Odrę i Olzę. Militarne aspekty wkroczenia Armii Czerwonej na Górny Śląsk w 1945 roku”. Wydarzenie nawiązuje do 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej i zajęcia Górnego Śląska przez Armię Czerwoną, które miało kluczowe konsekwencje dla historii regionu .

Organizatorzy podkreślają, że mimo znaczenia tych wydarzeń, przebieg działań zbrojnych na terenie dzisiejszego województwa śląskiego i opolskiego wciąż pozostaje słabo opisany, zarówno w skali regionalnej, jak i lokalnej . Konferencja ma zebrać najnowsze wyniki badań dotyczących walk między Armią Czerwoną a Wehrmachtem na Górnym Śląsku, obejmując m.in. analizę wybranych bitew, udział jednostek wojskowych, relacje z ludnością cywilną, straty wojenne oraz propagandę towarzyszącą tamtym wydarzeniom.

W programie znalazły się cztery panele tematyczne, poświęcone m.in. ofensywie styczniowej 1945 roku, działaniom na Śląsku Cieszyńskim, operacji zachodniokarpackiej oraz taktyce walk miejskich. Wystąpią badacze z IPN oraz ośrodków naukowych zajmujących się historią regionu.

Program konferencji „Od Wisły po Odrę i Olzę. Militarne aspekty wkroczenia Armii Czerwonej na Górny Śląsk w 1945 roku”

10:00 – Otwarcie konferencji

Panel 1: Działania wojenne na Górnym Śląsku w styczniu 1945 roku

10:15 – 11:15

• Adrian Rams, Bartłomiej Warzecha – Ofensywa Armii Czerwonej w styczniu 1945 r. w rejonie Jaworzna i Chrzanowa
• Wojciech Tąta – Wybrane aspekty niemiecko‑sowieckich walk w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym w styczniu 1945 roku w świetle materiałów archiwalnych Armii Czerwonej
• Jakub Szczepański – Działania wojenne w powiecie rybnickim, styczeń–marzec 1945

11:15 – 11:30 – Dyskusja panelowa

11:30 – 11:45 – Przerwa kawowa

Panel 2: Operacja zachodniokarpacka i działania wojenne na Śląsku Cieszyńskim

11:45 – 12:45

• Piotr Sadowski – W cieniu operacji. Działania bojowe na Ziemi Żywieckiej
• Dawid Mikołajczyk – Tereny współczesnej gminy Bestwina w działaniach wojennych ze stycznia i lutego 1945
• Grzegorz Kasztura – 95 dni do brzegu Olzy: sowieckie natarcie na Śląsku Cieszyńskim zimą i wiosną 1945 roku

12:45 – 13:00 – Dyskusja panelowa

13:00 – 13:15 – Przerwa kawowa

Panel 3: Działania wojenne na pograniczu śląsko‑morawskim

13:15 – 14:00

• Łukasz Iluk – Działania wojenne między Głubczycami, Raciborzem i Opawą podczas Operacji Górnośląskiej wiosną 1945 r. i skutki prawne dla ludności cywilnej
• Aleš Binar – Events of the Battle of Moravská Ostrava in Polish Territory

Panel 4: Jednostki wojskowe i taktyka

15:30 – 16:10

• Anna Niedbała – Działalność Volkssturmu i Wehrwolfu na terenie Górnego Śląska w kontekście sowieckich działań militarnych w ramach ofensywy styczniowej 1945 roku
• Jacek Cielecki – Za przegraną sprawę i straconą ojczyznę. Udział Estończyków w walkach na linii Odry na zachód od Opola w okresie od stycznia do marca 1945 r.
• Mikołaj Łuczniewski – Radziecka taktyka walki w mieście. Teoria i praktyka na przykładzie walk na Górnym Śląsku w 1945 roku

16:10 – 16:25 – Dyskusja panelowa

16:25 – 16:35 – Podsumowanie i zamknięcie konferencji