Utopki (albo Utopce) to po Bebokach najbardziej znane śląskie straszydła. A tych na Górnym Śląsku jest mnóstwo.
Utopki na ulicach Łazisk Górnych
Każdy Górnoślązak wie, że nie powinien chacharzyć przy zbiornikach wodnych, bo wciągnie go utopek. Musi szanować pracę, bo inaczej dopadnie go połednica. Śląskie dzieci muszą dobrze się zachowywać, żeby nie porwała ich strziga. A karą dla nieodpowiedzialnych rodziców jest wychowywanie mrocznego podciepa.
W Katowicach w różnych dzielnicach (choć najwięcej w Śródmieściu) stoi już ponad 100 figurek Beboków, które w tym wydaniu wcale nie są straszne.
Podobnie jest w Łaziskach Górnych, niedużym (około 20 tys. mieszkańców) mieście w powiecie mikołowskim. Tylko że tu postawiono na inne straszydła - Utopki.
Kim są Utopki? To najbardziej znane śląskie duchy wodne. Według dawnych wierzeń zamieszkiwały stawy, rzeki, bagna i inne zbiorniki wodne, a ich obecność miała tłumaczyć różne niebezpieczne zjawiska związane z wodą.
W różnych częściach Łazisk Górnych (np. przy bibliotece czy kopalni) pojawiły się figurki Utopków – postaci głęboko zakorzenionych w śląskich wierzeniach i lokalnych opowieściach. Utopce były znane w całym regionie, a opowieści o nich przekazywano z pokolenia na pokolenie również w Łaziskach.
Jakie to figurki?
- Urzędniczka
- Energetyk
- Utopek z kilofem
- Utopek z książką
- Utopek na skakance
- Utopek na hulajnodze
- Wędkarz
Teraz można spacerować po Łaziskach szukając Utopków. A co jest ciekawego w tym mieście, oprócz hałdy, przeczytacie w naszym artykule.
Figurki powstały w ramach projektu „Transfromacja na terenie Miasta Łaziska Górne”, zostały wytworzone przez Silesia Castings Workshop (ta firma odlewa też katowickie Beboki).
Figurki też w innych miastach
Katowice i Łaziska Górne to niejedyne miasta w województwie śląskim ze swoimi figurkami. W Jaworznie można zobaczyć figurki chomika (14 figurek, z czego najnowsza została odsłonięta w czerwcu 2026 roku), a w Rybniku - szczupaka (na razie dwie figurki). Za to w Zabrzu na Pl. Warszawskim stoją - już znacznie większe - figury postaci z bajek urodzonego w tym mieście Janoscha, autora bajek - czyli Misia i Tygryska.
Za to pierwszym miastem, które zadbało o promocję śląskich straszydeł, na długo przed Katowicami, był Bieruń, który na fontannie na Rynku 7umieścił rzeźby z brązu przedstawiające Utopce: Utopca Starego, Utopca Młodego oraz Kaczkę.
