Zaczęło się od wygiętej w literę "S" Maryi z Dzieciątkiem
Historia MŚ zaczęła się na długo przed oficjalnym otwarciem. W dużym skrócie po przyłączeniu części Śląska do Polski w latach 20. XX wieku, powstała potrzeba stworzenia instytucji zajmującej się historią i kulturą regionu. Powołano w 1924 roku Towarzystwo Muzeum Ziemi Śląskiej, którego zadaniem było gromadzenie pamiątek kultury materialnej i duchowej wytworzonych na Śląsku. W 1927 roku wojewoda Michał Grażyński powołał Oddział Sztuki. Sprowadził też pochodzącego z Nowego Sącza Tadeusza Dobrowolskiego - historyka sztuki wcześniej związanego z Muzeum Narodowym w Krakowie i Muzeum Miejskim w Bydgoszczy. Dobrowolski niezwłocznie rozpoczął poszukiwania eksponatów - ludowych strojów, eksponatów przyrodniczych, rzemiosła i sztuki sakralnej.
23 stycznia 1929 roku Sejm Śląski powołał do życia Muzeum Śląskie. Placówkę otwarto rok później, 29 maja. Na początku działała w "gościach" - zajmowała aż 40 sal Gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Najważniejszą ekspozycję stanowił depozyt sztuki sakralnej Przekazany przez Kurię Biskupią.
Od razu rozpoczęło się planowanie budowy siedziby z prawdziwego zdarzenia. Ówczesne władze województwa rozpisały konkurs architektoniczny i zaczęły szukać odpowiedniej działki. Ostatecznie wybrano działkę tuż obok gmachu Sejmu Śląskiego, na północ od ul. Henryka Dąbrowskiego. Z konkursem architektonicznym było gorzej - nie przyniósł oczekiwanych rezultatów. W związku z tym projekt zlecono młodemu, pochodzącemu ze Lwowa, architektowi pracującemu w Urzędzie Wojewódzkim - Karolowi Schayerowi.
Ambitny projekt przypominał literę "H". Jej poprzeczkę stanowiła 7-piętrowa, okazała wieża. Budowa rozpoczęła się w 1936 roku, a w 1939 roku była prawie na finiszu. Budynek posiadał wiele nowoczesnych rozwiązań architektonicznych. Znalazły się w nim m.in schody ruchome i klimatyzacja. Dom dla prawie 120 000 sztuk eksponatów miał zostać otwarty w 1940 roku - niestety plany pokrzyżował wybuch wojny. Hitlerowcy rozebrali gmach w latach 1941-1944... no prawie - Budynek będący pozostałością skrzydła mieszkalnego Muzeum Śląskiego nadal stoi przy ul. Kobylińskiego 5.
Po II wojnie światowej funkcję regionalnego muzeum spełniało Muzeum Górnośląskie powołane w 1950 roku w miejscu niemieckiego Landesmuseum w Bytomiu. To tam w czasie wojny Niemcy przenieśli część eksponatów z MŚ (oczywiście wiele z nich zaginęło lub zostało sprzedanych). W Katowicach nadal utrzymywało się poczucie, że należy powołać nowe Muzeum Śląskie, jednak w miejscu po dawnym Muzeum Śląskim przy ul. Dąbrowskiego, w latach 50. stanął Budynek Okręgowej Rady Związków Zawodowych, a obecnie Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. 28 stycznia 1981 roku Wojewódzka Rada Narodowa w Katowicach powołała Społeczny Komitet Odbudowy Muzeum Śląskiego, na czele którego stanął prof. Kazimierz Popiołek. Otworzyć Muzeum udało się w 1984 roku. Jego siedzibą stał się dawny Grand Hotel stojący ówcześnie przy ul. Armii Czerwonej.
Muzeum Śląskie w tym samym miejscu, ale pod nowym adresem - Aleja Korfantego 3 - funkcjonowało do 2015 roku.
W 2015 roku Muzeum Śląskie otworzyło się pod nowym adresem, przy ul. Dobrowolskiego 1, na terenie dawnej Kopalni "Katowice". Co ciekawe budowę siedziby z prawdziwego zdarzenia planowano już od lat 80. XX wieku. W 2002 roku Miasto Katowice przekazało na ten cel grunt przy ul. Ceglanej. Z kolei w 2004 roku zdecydowano o zamianie działki na tę znajdującą się na terenie KWK "Katowice". Dwa lata później rozpisano konkurs na projekt nowej siedziby, który został rozstrzygnięty 15 czerwca 2007 roku. Laureatką pierwszej nagrody została pracownia Riewe Riegler Architekten z Grazu. Architekci postanowili wsadzić budynek pod ziemię - tak, aby jak najmniej ingerował w zabytkową zabudowę dawnej kopalni. Ponad grunt wystają jedynie szklane kostki - świetliki łączące podziemia z powierzachnią. Sama budowa rozpoczęła się w 2011 roku i trwała dwa lata. Podziemne Muzeum Śląskie otwarto dla zwiedzających 29 czerwca 2015 roku. Obecnie na terenie zewnętrznym trwają prace związane z utworzeniem zielonej przestrzeni - swego rodzaju katowickiego Central Parku.
Co pozostało z pierwszego Muzeum Śląskiego?
Poza architektonicznym śladem dawnego Muzeum Śląskiego przy ul. Kobylińskiego 5, pozostała nam idea samej instytucji. Już sam adres obecnej siedziby - Dobrowolskiego 1 - przypomina nam o dziedzictwie pierwszego dyrektora muzeum. Na wystawie "Światło Historii" możemy zobaczyć makietę przedwojennego gmachu, a zaraz obok wystawa "Galeria śląskiej sztuki sakralnej" prezentuje zbiory, od których zaczęła się historia MŚ. Wystawa została zaaranżowana jak prawdziwy śląski drewniany kościółek. Drewniana podłoga skrzypie pod nogami. Eksponaty wypełniają dwie nawy, zakrystię i ołtarz zwieńczony tryptykiem Świętego Mikołaja z "esowatą" Matką Boską z Dzieciątkiem w Centrum - tak jak zaplanował to sam Tadeusz Dobrowolski.
Może Cię zainteresować:
