Tysiąclecie. Najlepsze osiedle na świecie. Rymowanka słaba, ale Tauzen jest jedyny w swoim rodzaju

Gdy spogląda się na nie z dużego dystansu, jawi się jak zbiorowisko białych szczytów. Gdy się jest w środku, widać, jak wiele jest tu zieleni. Katowickie Tysiąclecie to jedno z najlepiej zaprojektowanych osiedli w Polsce - przynajmniej jego klasyczna część, autorstwa Henryka Buszki, Aleksandra Franty, Mariana Dziewońskiego i Tadeusza Szewczyka. W dodatku w 2022 roku minęło 40 lat od zakończenia budowy pierwotnego osiedla. Zobaczcie, jak Tauzen prezentuje się dzisiaj na zdjęciach z drona. Wykonał je Tymoteusz Staniek.

Tysiąclecie to największe osiedle w Katowicach i jedno z większych w Polsce. Tak duże, że jest samodzielną dzielnicą miasta (jako jedno z dwóch, obok osiedla Witosa). To jednocześnie jedna z najmniejszych dzielnic, bo jej powierzchnia to zaledwie 1,9 km2. Ostatnie dane mówią o 24,2 tys. ludności, ale pochodzą sprzed wielu lat. Niedawno powstały tu nowe wysokie bloki, więc dziś pewnie podchodzi pod 30 tysięcy.

Pierwotne Tysiąclecie ukończono dokładnie 40 lat temu

Pierwotne, podstawowe osiedle imienia Tysiąclecia Państwa Polskiego (bo taka była oficjalna jego nazwa) powstawało w latach 1961-1982. Decyzję o budowie nowego osiedla dla 20 tysięcy osób na pograniczu Katowic i Chorzowa podjęło 7 lipca 1959 roku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Nie miało to być byle jakie osiedle. Ówczesny wojewoda Jerzy Ziętek zaznaczył, że powinno mieć wzorcowe rozwiązania ekonomiczne, techniczne i przestrzenne. Finalnie projekt wyłoniono w konkursie.

Po 1982 roku dobudowano kolejne wysokie bloki, bez których dziś nie wyobrażamy sobie Tysiąclecia, czyli kukurydze. To na pewno najładniejsze pod względem bryły bloki na Tysiącleciu, inspirowane słynnym kompleksem Marina City w Chicago. Później kolejne bloki powstawały już w XXI wieku, np. ten Spółdzielni Mieszkaniowej "Piast". Powstały też cztery wieże wzdłuż Chorzowskiej. Na niezabudowany teren między kukurydzami a nowymi blokami ma chrapkę też inwestor z Krakowa, ale ze śląskimi korzeniami: Nowe wysokie bloki powstaną na Osiedlu Tysiąclecia. Zaprojektowała je słynna pracownia Medusa z Bytomia

Tauzen się nie zestarzał. Dobra architektura taką pozostaje, mimo upływu lat

Dlaczego Tauzen jako osiedle się brzydko nie zestarzał? - W sensie technicznym i estetycznym osiedle nieco się zestarzało. To znaczy: pewne drobne standardy, które w tych budynkach są, elewacje wymagałyby remontu, albo jakiegoś udoskonalenia - uważa Maciej Franta, architekt i wnuki Aleksandra Franty, projektanta Tysiąclecia. - Natomiast co do zasady osiedle się oczywiście nie zestarzało, bo trudno powiedzieć, żeby dobra architektura się starzała w takim rozumieniu, że przestała być dobra. To akurat nie ma miejsca. Z kolei w sensie pewnych oczekiwań estetycznych może zachodzą zmiany, ale w sensie rozwiązania mam wrażenie, że z każdym kolejnym rokiem jest coraz bardziej aktualne, coraz bardziej odpowiada na potrzeby ludzi - dodaje Franta.

Architekt młodego pokolenia uważa, że tak naprawdę Tysiąclecie nie jest osiedlem, tylko parkiem wyposażonym w budynki.

Osiedle Tysiąclecia w Katowicach

Może Cię zainteresować:

Osiedle Tysiąclecia. Symbol niezależności w czasach PRL. „Zaprojektowane i zbudowane na przekór czasom”

Autor: Grzegorz Lisiecki

05/03/2022

Osiedle Tysiąclecia nocą

Może Cię zainteresować:

Osiedle Tysiąclecia niczym wino, im starsze tym lepsze. Maciej Franta: „Dobra architektura nie przestaje być dobra”

Autor: Grzegorz Lisiecki

01/04/2022

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon

czytaj więcej:

Katowice Szopienice huta 5

Szopienicki Uthemann. Nasz mały śląski Czarnobyl

Projekt ratusza w Tarnowskich Górach

Prawie jak pałac Vecchio: tarnogórski ratusz r z 1859 roku

Plac Słowiański w Bytomiu

Wilhelm, który stał się Słowianinem. Dzieje ostatniego placu

Katowice, fragment Rynku

Kolejne ponure miasto bez przyszłości: Katowice w 1990 roku

Tyska architektura

Tyska architektura i urbanistyka lat 70. i 80.

Nowe centrum GOP

Teatr Śląski w Sosnowcu? No właśnie... był taki pomysł

Rynek w Chorzowie bez estakady

Jak chorzowski rynek stanął na drodze rozwoju Polski Ludowej