Wiele wspaniałych, przemysłowych zabytków z naszego regionu niszczeje i wymaga pilnej interwencji. Czy jednak da się je uratować?

W sobotę, 3 września 2022 r., odbędzie się kolejna edycja Industriady. Na festiwalowej mapie znalazło się ponad 40 przemysłowych zabytków. Dużo, ale mogłoby ich być więcej. Wiele takich obiektów z naszego regionu niszczeje i wymaga pilnej interwencji. Jeden z nich znalazł się nawet na liście siedmiu najbardziej zagrożonych miejsc i zabytków w Europie.

Industriada to największy festiwal dziedzictwa przemysłowego w Europie Środkowo-Wschodniej. W tym roku to już jego 13. edycja. Nie byłoby tego festiwalu bez Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, który utworzono w 2006 roku. Obecnie obejmuje on 40 takich obiektów. Mogłoby ich być więcej.

„Industrialna katedra” na liście 7 najbardziej zagrożonych zabytków w Europie

Największy potencjał ma „industrialna katedra”, czyli budynek Elektrociepłowni Szombierki w Bytomiu. Niestety, ten zabytek od wielu lat niszczeje. Dwa lata temu znalazł się nawet na liście 7 najbardziej zagrożonych miejsc i zabytków w Europie, ogłoszonej przez Europa Nostra, federację stowarzyszeń na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Europy. Ostatnio pojawiła się nowa nadzieja dla bytomskiego zabytku. EC Szombierki ma nowego właściciela – to Grupa Arche, która posiada m.in. sieć hoteli.

W Bytomiu, niestety, nie brakuje przemysłowych zabytków, które wymagają pilnej interwencji. Poza EC Szombierki to m.in. licząca blisko sto lat wieża wyciągowa szybu Krystyna. Budowla przypomina swoim kształtem górniczy młot. Były pomysły, żeby stworzyć tam restaurację z punktem widokowym, ale nic z tego nie wyszło, a obiekt niszczeje. Podobnie jak warsztaty naprawcze Górnośląskich Kolei Wąskotorowych w Rozbarku.

Zaniedbane zabytki przemysłowe

Wiele takich zaniedbanych industrialnych zabytków znajduje się też w innych miastach. W Katowicach niszczeje zabytkowa parowozownia, która powstała na przełomie XIX i XX wieku oraz pozostałości huty Uthemann w Szopienicach, zaprojektowanej przez Georga i Emila Zillmannów.

W Rudzie Śląskiej pilnej interwencji wymagają chociażby zabudowania danego szybu Franciszek z końca XIX wieku. W tym mieście jest też, wygaszony blisko 20 lat temu, wielki piec Huty Pokój. W planach jest przygotowanie go do ruchu turystycznego. Mają się tam znaleźć taras widokowy, restauracja czy centrum konferencyjno-szkoleniowe. Na razie nie ma jednak na to pieniędzy.

Są też takie przemysłowe zabytki, z których nie zostało już prawie nic. Przykładem jest kompleks dawnej rzeźni miejskiej w Chorzowie. W jego skład wchodziło kilka hal, stajnie, obory, chlewy i reprezentacyjne budynki administracyjne z portiernią w środku. Pozostały jedynie te ostatnie i to w bardzo złym stanie. Teren kupił deweloper i ma tam powstać osiedle, ale zabytkowe budynki biurowe zostaną zachowane.

Stanem zabytków przemysłowych województwa śląskiego zajęła się Najwyższa Izba Kontroli. Z raportu przedstawionego w maju tego roku wynika, że ponad 1/3 skontrolowanych zabytków techniki nie była objęta należytą opieką. Wśród nich znalazły się takie, które stanowiły zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Według NIK główną przyczyną zaniedbań było niedofinansowanie opieki nad zabytkami techniki.

Szyb Franciszek Remiza

Może Cię zainteresować:

Kuźnia, remiza, prochownia. Oto pozostałości po zabudowaniach dawnego szybu „Franciszek”

Autor: Michał Wroński

25/08/2022

Galeria PLATO Ostrawa KWK Promes. Wizualizacja

Może Cię zainteresować:

Robert Konieczny i jego KWK Promes zaprojektowali galerię sztuki w starej rzeźni. Nie w Chorzowie, ale też na Śląsku! Czeskim

Autor: Katarzyna Pachelska

08/04/2022

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon

czytaj więcej:

Dawne Zakłady przemysłowe Chorzowa

Dawny przemysł w Chorzowie na archiwalnych zdjęciach

Osiedle Ruch w Chorzowie

Modern living. Osiedle dla klasy średniej w Chorzowie

Gliwice Rynek 1976

Rynek w Gliwicach się zmienia. Na lepsze [ZDJĘCIA]

Dzieła architektury II RP na Śląsku

24 dzieła międzywojennej architektury ze Śląska w II RP

Chorzów Armii Krajowej 1908

Tak kiedyś wyglądała główna ulica w Chorzowie Batorym

Most zsypowy Zabrze

Most „Wojciech” wpisany do rejestru zabytków!

Rynek w przedwojennym kształcie?

Bytom, którego nie było. Urbanistyczne tornado z lat 70.