29 października 1526 roku w Legnicy rozpoczęła działalność akademia ewangelicka. Założycielem wszechnicy był książę legnicko-brzeski Fryderyk II – gorliwy zwolennik reformacji i nauk Marcina Lutra.
Choć mowa o wydarzeniu przełomowym, dziś o samej uczelni oraz o zaangażowaniu piastowskiego władcy w budowę wielkiego ośrodka nauki luterańskiej wspomina się niezwykle rzadko.
Uczelnia powstała z inicjatywy księcia, który postanowił rozwinąć potencjał intelektualny istniejącej już legnickiej szkoły przy kościele św. Piotra i Pawła. Skalę tego przedsięwzięcia oraz zamożność fundatora doskonale obrazują planowane zarobki kadry: każdy z zatrudnionych profesorów miał otrzymywać roczną pensję w wysokości 50 złotych guldenów. Była to wówczas suma bajońska – pozwalała na zakup niewielkiego gospodarstwa rolnego, stada kilkunastu wołów lub utrzymanie czteroosobowej rodziny rzemieślniczej przez ponad rok.
Wysokie uposażenie oraz osobiste kontakty księcia Fryderyka II i Kaspara Schwenckfelda sprawiły, że do Legnicy zaczęli ściągać wybitni humaniści oraz zwolennicy reformacji z różnych stron Europy. Dzięki nim akademia szybko zyskała studentów i wyrobiła sobie renomę w ówczesnym środowisku naukowym.
Fundamenty nowej śląskiej uczelni tworzyło elitarne grono 24 wykładowców. Wśród nich znaleźli się m.in.:
- doktor teologii Bernard Ziegler,
- śląski teolog Valentin Krautwald,
- wybitny astronom i matematyk Johannes Werner,
- śląski reformator Kaspar Schwenckfeld,
- słynny pedagog Valentin Trotzendorf.
Zajęcia odbywały się w dawnych pomieszczeniach klasztornych przy legnickim kościele św. Jana.
Studenci mogli kształcić się na trzech głównych kierunkach:
- teologii,
- filozofii,
- prawie.
Powstanie akademii stanowiło bezpośredni wyraz intelektualnych aspiracji śląskich protestantów oraz dalekowzrocznej wizji Fryderyka II.
Niestety, ten śmiały projekt szybko upadł. Główną przyczyną okazały się wewnętrzne spory doktrynalne, wynikające z odmiennych interpretacji nauk Lutra, a także silne naciski polityczne wywierane na legnickiego władcę.
Mimo krótkiego okresu działalności, legnicka akademia pozostaje niezwykle ważnym, choć dziś niesłusznie zapomnianym rozdziałem w historii szkolnictwa i reformacji – zarówno na Śląsku, jak i w całej Europie.
Może Cię zainteresować:
