Hermann Ritschel. Budowniczy kościoła ewangelickiego w Roździeniu zmarł przed 100 laty

Mistrz murarski Hermann Ritschel ma wielkie zasługi dla Roździenia i Szopienic. Był budowniczym wielu ważnych do dzisiaj budynków na terenie tej dzielnicy Katowic, w tym kościoła ewangelickiego. Jednak wyprowadził się z Roździenia do Wrocławia, gdzie zmarł dokładnie 100 lat temu, w 1926 roku.

Kosciol Szopienice

Wykwalifikowani murarze mogą liczyć na stałe zatrudnienie i dobre wynagrodzenie – ogłoszenie tej treści zamieścił w Leobschützer Kreisblatt w czerwcu 1873 mistrz murarski Hermann Ritschel zamieszkały w Roździeniu koło Katowic. Jest to pierwsza informacja o jego związkach z Roździeniem.

Mistrz murarski Hermann Ritschel

Wiadomo dlaczego szukał murarzy w powiecie głubczyckim, gdyż Hermann Ritschel urodził się 11 maja 1845 w Ludmierzycach (Leimerwitz) w gminie Kietrz (Katscher). Ewangelik Hermann Ritschel ożenił się katoliczką Marie Stiebler, urodzoną 31 marca 1847 roku w Raciborzu. Ich dzieci zostały ewangelikami.

Druga informacja - natury obyczajowej i bardzo życiowa - została zamieszczona w Kattowitzer Kreisblatt w sierpniu 1875. Kowal Philipp Woch, urodzony w Sławkowie, ostatnio zamieszkały w Warszawie, opuścił przed dwoma laty swoją żonę i dzieci w wieku 4 i 10 lat i miał pracować w powiecie katowickim. Pani Woch prosiła przekazać informacje o miejscu pobytu jej męża stolarzowi – modelarzowi o nazwisku Gedis, który mieszkał w domu mistrza murarskiego Ritschela w Roździeniu.

Trzecia wiadomość z marca 1878 jest biznesowa i pochodzi również z Kattowitzer Kreisblatt. Ritschel oraz roździeński kupiec Jacob Friedenstein zamierzali tanio sprzedać w małym stopniu wyeksploatowany kamieniołom wapienia położony przy drodze z Siemianowic do Czeladzi za Pszczelnikiem (Bienenhof) już na terenie Królestwa Polskiego.

Z początkiem sierpnia 1887 Hermann Ritschel pojawił w strukturach komunalnych Roździenia jako zastępca naczelnika gminny, na koniec tego miesiąca był naczelnikiem gminy Roździeń, który to urząd sprawował do roku 1892.

W październiku 1898 urząd pocztowy znajdujący się do tej pory w domu spedytora Chroboka został przeniesiony do domu Ritschela na okres 10 lat. Ritschel sprzedał dom wraz z pocztą w styczniu 1904 księgarzowi Kramerowi za 27500 marek.

Trwałe ślady pozostawił Hermann Ritschel po sobie w Roździeniu – i nie tylko – jako mistrz murarski i budowlany. Można powiedzieć o istnieniu na obecnej ulicy Bednorza całego ciągu obiektów wybudowanych przez Ritschela. Największym jego dziełem jest kościół ewangelicki, który wybudował w latach 1899-1901 według planów Gustava Wernicke.

Wcześniej, w roku 1892, Ritschel zaprojektował i wybudował poniżej przyszłego kościoła wille aptekarza Rudolfa Graefe i doktora Leopolda Stauba.

W roku 1898 Hermann Ritschel wywiązał się z zadania sporządzenia planów i kosztorysu nowej szkoły dla Szopienic, ale w przetargu publicznym dał najwyższą cenę i przetarg wygrała firma z Gliwic, która w roku 1899 wybudowała obecną Szkołę Podstawową numer 42 w Szopienicach, której najbardziej znanym uczniem jest Kazimierz Kutz.

Zbudował szkołę na gruncie, który sam przekazał pod nią

Hermann Ritschel przekazał grunt pod budowę nowej szkoły ludowej na terenie Burowca – obecnie Szkoła Podstawowa numer 45 – którą też firma Ritschela oddała do użytku 18 listopada 1902.

Szkoła numer 42 w Szopienicach
Szkoła numer 42 w Szopienicach

Jest mu zaświadczone przez wywiadownię gospodarczą Schimmelpfeng w marcu 1914 budowanie wielu domów na własny rachunek, ale także: „Dzięki pracom budowlanym wykonywanym na zlecenie przedsiębiorstw górniczych udało mu się osiągnąć znaczne dochody, dzięki czemu poprawiała się jego sytuacja finansowa”.

W marcu 1901 Ritschel wraz z doktorem Leopoldem Staubem zostali wybrani na ławników gminnych. W kwietniu tego samego roku został zatwierdzony jako radny powiatu katowickiego. W czerwcu 1902 naczelnik Ludwig Mimietz i on tworzyli zarząd gminny.

Największym uznaniem, jakim obdarzono Hermanna Ritschela – co nie spotkało żadnego naczelnika Roździenia i Szopienic przed i po nim – było nadanie jednej z ulic jego imienia. Ritschelstraße – przy której numerze 1 stała wybudowana przez niego szkoła – to była zachodnia część obecnej ulicy Siewnej.

Ale mimo tego Hermann Ritschel opuścił Roździeń 1 marca 1905 r. z majątkiem szacowanym na około 150000 marek i przeniósł się z żoną do Wrocławia. Mieszkali przy ówczesnej Fürstenstrasse 97 (ul. Grunwaldzka), za mieszkanie płacili w roku 1914 około 1000 marek czynszu rocznie. Formalnie firmę „Hermann Ritschel” w Roździeniu sąd mysłowicki usunął z rejestru handlowego 15 stycznia 1906.

W kwietniu 1921 zmarł w wieku 38 lat w Stallupönen – obecnie Niestierow w obwodzie królewieckim - syn Hermanna - Friedrich Ritschel. Pracował tam jako inspektor celny.

Na początku roku 1923 małżeństwo Ritschel przeniosło się do wtedy samodzielnej podwrocławskiej gminy Klecina (Klettendorf) i zamieszkało przy Johann-Wolfgang Straße 20 (dzisiaj Wrocław, ul. Wiosenna).

Starych drzew się nie przesadza. Marie Ritschel zmarła na skutek udaru mózgu 23 sierpnia 1923 i została trzy dni później pochowana na cmentarzu w Krzykach (Krietern). Hermann Ritschel zmarł 19 września 1926 w Krzykach. Oba zgony zgłosiła wdowa Martha Stephan, z domu Ritschel.

Syn poszedł w ślady ojca

W budowlane ślady ojca wstąpił jego młodszy syn Ernst Ritschel, urodzony 2 czerwca 1884 w Roździeniu. Ale to już historia na kolejny odcinek roździeńsko-szopienickiej sagi...

EC Zabrze jako Huta Szopienice. W serialu „Ołowiane dzieci”

Może Cię zainteresować:

W serialu „Ołowiane dzieci” nie zobaczymy Huty Szopienice. Trucicielkę „zagrał” industrialny zabytek

Autor: Maciej Poloczek

16/01/2026

Huta Pokój. Ruda Śląska („Paciorki jednego różańca”)

Może Cię zainteresować:

Kazimierz Kutz i Śląsk, którego już nie ma. W rocznicę śmierci wybitnego reżysera przypominamy plenery jego filmów

Autor: Redakcja

18/12/2025

Willa Stauba Katowice Szopienice maj 2026

Może Cię zainteresować:

Leopold Staub. Lekarz, który już w 1905 r. opisał przypadek ołowicy u pracownika huty, a w Roździeniu wybudował willę, która jest ozdobą Szopienic do dziś

Autor: Stefan Pioskowik

19/07/2026

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon
Reklama