Marian Sas odszedł w niedzielę po południu, 4 października 2026 roku. Jak przypomina SMZT, jego „najdłuższa przygoda” z podziemiami zaczęła się w 1963 roku, gdy Franciszek Garus zaprosił go do szybu „Anioł” i przyległych wyrobisk. Dwa lata później znalazł się w grupie młodych eksploratorów, która w 1966 roku przekształciła się w Sekcję Penetracji Podziemi. Na przełomie lat 1970–1971 powierzono mu kierowanie Sekcją, a od 1972 roku był członkiem Zarządu SMZT .
Przez kolejne dekady Marian Sas pracował na rzecz ochrony i dokumentowania dawnych wyrobisk, brał udział w wyprawach, zabezpieczeniach i działaniach technicznych pod ziemią. Jego wiedza była wykorzystywana m.in. przy tworzeniu oświetlenia ekspozycyjnego w Zabytkowej Kopalni Srebra oraz przy wymianie łodzi w Sztolni Czarnego Pstrąga . W 2008 roku kierował grupą SMZT podczas akcji ratunkowej po katastrofie na końcowym odcinku Głębokiej Sztolni Fryderyk – działania te pozwoliły ponownie uruchomić zalaną Sztolnię Czarnego Pstrąga.
Od 1976 roku był przewodnikiem po Kopalni Srebra i Sztolni Czarnego Pstrąga, a od 1983 roku posiadał uprawnienia przewodnika terenowego i pilota PTTK . Przez lata przekazywał swoją wiedzę tysiącom turystów i kolejnym pokoleniom przewodników.
Mariana Sasa można było spotkać także podczas Gwarków – najpierw jako zastępcę przy organizacji historycznego pochodu, później jako osobę odpowiedzialną za oświetlenie, nagłośnienie i pokazy ogni sztucznych. Przez ponad 30 lat obsługiwał sprzęt i współtworzył widowiska podczas Dni Gwarków.
Był również jednym z tych, którzy swoją wiedzą i doświadczeniem pomogli przygotować dokumentację nominacyjną tarnogórskich zabytków pogórniczych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Aktywnie uczestniczył w spotkaniach ekspertów i działaniach promocyjnych, które doprowadziły do wpisu w 2017 roku.
Za swoją działalność został uhonorowany licznymi odznaczeniami, m.in. Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, odznaczeniami PTTK oraz tytułem Zasłużonego Przewodnika PTTK. W 2020 roku otrzymał także Srebrne Skrzydło – wyróżnienie przyznawane osobom szczególnie zasłużonym dla Tarnowskich Gór.
„Odszedł nasz Kolega, świadek i współtwórca ponad pół wieku historii tarnogórskich podziemi” – napisało SMZT. „Człowiek, który znał je nie tylko z map i dokumentacji, ale przede wszystkim z setek godzin spędzonych pod ziemią i społecznej pracy na rzecz ich ochrony”.
Miasto Tarnowskie Góry w swoim wpisie podkreśliło, że odszedł człowiek absolutnie zasłużony dla lokalnej turystyki, przewodnik, który przez dziesięciolecia był jednym z najbardziej rozpoznawalnych ambasadorów miasta.
Rodzinie i bliskim składamy są wyrazy współczucia.
Może Cię zainteresować:
