Inicjatorem i składającym wniosek o zmianę nazwy ulicy w imieniu grupy mieszkańców był Joachim Otte – były wiceprezydent Chorzowa w latach 1998–2010 i wieloletni radny. Pismo wpłynęło do Rady Miasta 26 maja 2026 roku. Otte poinformował o jego odrzuceniu 11 listopada, publikując wpis w grupie Kocham Chorzów w serwisie Facebook. Wskazywał przy tym, iż chodzi zarówno o ocenę historycznej postaci dotychczasowego patrona, jak i o promocję Chorzowa.
Riedel chorzowskim magnesem na turystów?
Joachim Otte uważa, że Ryszard Riedel – wokalista zespołu Dżem, rozpoznawalny i wciąż popularny w całym kraju – mógłby przyczynić się do promocji miasta, które według niego jest coraz bardziej zapomnianym miejscem.
„Panie Prezydencie! To nie Riedel potrzebuje Chorzowa, gdyż jest znany w całej Polsce. TO CHORZÓW, coraz bardziej znikający ze świadomości Polaków, potrzebuje RIEDLA!! W tym przypadku Riedel, urodzony przy ul. Wł. Truchana jest jakby ‘kołem ratunkowym’ dla Chorzowa! Mam nadzieję, że Pan to zrozumie” – napisał Joachim Otte, zwracając się do prezydenta Szymona Michałka.
Ryszard Riedel nie urodził się przy ulicy Truchana, ale rzeczywiście ma związki z tą częścią Chorzowa. Przyszedł na świat 7 września 1956 roku w szpitalu przy ulicy Strzelców Bytomskich. Pierwsze lata życia spędził natomiast w domu rodzinnym przy ulicy Władysława Truchana 62. Później Riedlowie przeprowadzili się na ulicę Andrzeja Mielęckiego, a gdy Ryszard miał 11 lat, rodzina osiadła w Tychach.
Zresztą związek muzyka z miejscem jest upamiętniony poprzez tablicę umieszczoną na wspomnianym budynku z inicjatywy Ruchu Autonomii Śląska. Odsłonięto ją w 50. rocznicę urodzin artysty, 6 listopada 2006 roku.
Nie został patronem ronda, bo sprzeciwił się syn
Nie jest to zresztą pierwsza próba nadania Riedlowi patronatu nad miejscem w Chorzowie. W sierpniu 2024 roku mieszkańcy zaproponowali, by jego imieniem nazwać nowe rondo u zbiegu ulic Truchana, Strzelców Bytomskich i Głogowskiej.
Podczas sesji Rady Miasta 29 sierpnia 2024 roku radny Sławomir Kordela poinformował, że skontaktował się z rodziną muzyka i że syn Ryszarda Riedla Sebastian nie chciał, by jego ojca w ten sposób upamiętniono. W tej sytuacji radni wybierali już między dwiema pozostałymi propozycjami i ostatecznie rondo otrzymało imię Antoniego Sorichty, działacza »Solidarności« i byłego chorzowskiego radnego.
Próbowaliśmy się skontaktować z Sebastianem Riedlem telefonicznie, by poznać jego opinię na temat propozycji zmiany ulicy, ale jak na razie bezskutecznie.
Truchan – komunista, który nie dał się dekomunizacji
Joachim Otte przypomniał działalność obecnego patrona, Władysława Truchana, w Komunistycznej Partii Polski, członkostwo we Francuskiej Partii Komunistycznej, a następnie w Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Wśród zarzutów wymienia także pełnienie funkcji sekretarza oddziałowego PZPR, działalność agitacyjną i zaangażowanie w budowę socjalizmu w Polsce.
Szczególnie wymowne jest dla niego promocja współzawodnictwa pracy i hutniczy rekord Truchana w czasie wytopu stali, który ustanowił realizując zobowiązanie podjęte dla uczczenia siedemdziesiątej rocznicy urodzin Józefa Stalina. Joachim Otte pyta, czy właśnie takie osiągnięcia powinny być przechowywane w społecznej pamięci, czy też należałoby je ukrywać i zamazywać.
Władysław Truchan – urodził się 12 maja 1904 roku w Gromnikach koło Tarnowa. Pracował między innymi w młynie, cegielni i przy naprawie torów kolejowych. W 1922 roku zaangażował się politycznie w działalność Polskiej Partii Socjalistycznej. Według biogramu opublikowanego po jego śmierci w »Dzienniku Zachodnim« do Komunistycznej Partii Polski wstąpił w 1928 roku i wkrótce został aresztowany za działalność polityczną.
Po zwolnieniu wyemigrował w 1930 roku wraz z rodziną do Francji. Pracował tam w przemyśle, w tym w hutnictwie, należał do francuskiej centrali związkowej, uczestniczył w strajkach i demonstracjach. Związał się również z Francuską Partią Komunistyczną. W 1946 roku należał do pierwszych członków Polskiej Partii Robotniczej utworzonej wśród polskiej emigracji we Francji. Do Polski wrócił dopiero po wojnie, w sierpniu 1947 roku, kiedy komunistyczna władza już okrzepła.
Podjął pracę w Hucie »Kościuszko« w Chorzowie. Był wytapiaczem w piecach martenowskich i specjalistą od szybkościowych wytopów stali. Organizował współzawodnictwo pracy, jego metody organizacji produkcji wykorzystywano również w innych śląskich hutach, a nawet w czechosłowackiej Hucie »Vitkovice« w Ostrawie.
Co do rekordów to Truchan miał uzyskać wytop w czasie 3 godzin i 40 minut, ale nie był to jednak rekord długotrwały, bo zaledwie jednodniowy. Ówczesna prasa opisywała, że niedługo pobili go kolejni trzej hutnicy, przy czym w Dąbrowie Górniczej aż o 20 minut.
Angażował się również społecznie, między innymi w uruchamianie zakładowych przedszkoli. Szczególnie istotny był jego udział w budowie chorzowskiego szpitala dziecięcego, który dziś funkcjonuje przy ulicy noszącej jego nazwisko. Placówkę otwarto 1 stycznia 1964 roku, trzynaście lat po jego śmierci.
Zmarł 16 lutego 1951 roku w Chorzowie, w wieku 46 lat.
Wygoda ważniejsza niż prawda i przyzwoitość?
W uzasadnieniu uchwały Rady Miasta Chorzów z 29 października 2026 roku czytamy, że Komisja Skarg, Wniosków i Petycji rozpatrzyła wniosek negatywnie „z uwagi na brak wystarczających przesłanek uzasadniających dokonanie proponowanej zmiany”. Jak wynika z uzasadnienia, nie stwierdzono podstaw do zastosowania tak zwanej ustawy dekomunizacyjnej, gdyż Truchan nie znalazł się w wykazie nazw wymagających zmiany.
Magistrat zwraca jednak uwagę przede wszystkim na praktyczne konsekwencje zmiany nazwy. Ulica ma numerację sięgającą numeru to jest 74, zaś pod wieloma adresami znajdują się lokale w oficynach. Zmiana oznaczałaby konieczność przeprowadzenia formalności przez mieszkańców i przedsiębiorców działających w wielu budynkach, a także przez Szpital Miejski w Chorzowie.
W uzasadnieniu wymieniono również wcześniejszą próbę zmiany nazwy ulicy, podjętą w okresie III kadencji Rady Miasta. Według urzędu spotkała się ona ze zdecydowanym sprzeciwem mieszkańców i przedsiębiorców. Zastrzeżenia dotyczyły kosztów i organizacyjnych konsekwencji wymiany dokumentów, aktualizacji adresów w rejestrach publicznych, bankach i zakładach ubezpieczeń. W rezultacie odstąpiono od tamtej propozycji i właśnie te argumenty przeważyły również tym razem.
Riedel czyli czy patron ulicy musi być wzorem do naśladowania?
W dyskusji pod wpisem Joachima Ottego pojawiły się również głosy mieszkańców kwestionujących wybór Ryszarda Riedla jako dobrego patrona ulicy. Część komentujących zwraca uwagę na jego uzależnienie od narkotyków i zastanawia się, czy osoba z taką biografią powinna być upamiętniana w przestrzeni publicznej, zwłaszcza przy ulicy, przy której znajduje się szpital dziecięcy.
Nie są to wątpliwości pozbawione podstaw. Riedel od końca lat siedemdziesiątych zmagał się z uzależnieniem od narkotyków. Podejmowane przez niego kuracje odwykowe nie przyniosły trwałego rezultatu. Wieloletnie uzależnienie wyniszczyło jego organizm i przyczyniło się do śmiertelnej niewydolności serca. Muzyk zmarł 30 lipca 1994 roku w Chorzowie, mając zaledwie 37 lat. Warto jednak przypomnieć, że sam publicznie ostrzegał przed używkami i ich konsekwencjami.
Będzie kolejne podejście?
Choć formalnie, uchwałą z 29 października 2026 roku, wniosek negatywnie rozpatrzyła Rada Miasta Chorzów, nie wygląda na to, by Joachim Otte zamierzał na tym poprzestać. Wczorajszy, cytowany już wpis, opublikowany kilka dni po podjęciu uchwały, jest ponownym apelem do prezydenta Szymona Michałka o zmianę stanowiska. Czy więc wniosek za jakiś czas wróci?
Nie jest to pierwsze starcie o patronów miejsc w regionie. Chyba najszerszym echem w ostatnich latach odbiła się awantura o katowicki plac Szewczyka.
