Musimy zrozumieć obecną sytuację. Z powodu zawirowań geopolitycznych na Bliskim Wschodzie nerwowo zrobiło się przede wszystkim na rynku gazu ziemnego. Obecnie jedna megawatogodzina błękitnego paliwa jest sprzedawana na holenderskiej giełdzie, europejskim benchmarku dla gazu, za ponad 72 euro. Kontrakty krótkoterminowe na pierwszy kwartał 2027 r. wyceniane są na ponad 70 euro.
Tymczasem, rok temu, na początku października 2025 r., 1 MWh gazu zimnego kosztowała ledwie ok. 31 euro. Mówimy więc o wzroście na poziomie ponad 132 proc. raptem w 12 miesięcy. Tak drogi gaz wpływa na mniejsze tempo zatłaczania unijnych magazynów gazu, które obecnie (stan na 1 października) są wypełnione w ok. 71 proc.
To najgorszy wynik od lat:
- na początku października 2025 r. to było ok. 82 proc.;
- w 2024 r. - ok. 94 proc.;
- w 2023 r. - ok. 95 proc.,
- w 2022 r. - ok. 88 proc.
Nerwowo na niemieckim rynku gazu
A kto ma największe magazyny gazu w Europie? Otóż Niemcy: pojemność ok. 247 TWh. Na drugim miejscu w tym zestawieniu plasują się Włochy (ok. 203 TWh), a na kolejnych lokatach jest Holandia (ok. 144 TWh) i Francja (ok. 123 TWh). Dla porównania: w Polsce magazyny gazu mogą pomieścić jedynie ok. 36 TWh.
Obecnie zaś te niemieckie magazyny wypełnione są tylko w ok. 57–58 proc. Jak przekonuje Federalna Agencja ds. Sieci, to o blisko 20 punktów procentowych mniej niż w 2025 roku i znacznie poniżej poziomów notowanych w poprzednich latach.
- Handlowcy gazem ponieśliby straty, gdyby teraz zatłaczali gaz do magazynów, a zimą go z nich pobierali - nie ukrywa Ann-Kathrin Klaas, niezależna ekspertka ds. rynku gazu ziemnego z Instytutu Ekonomiki Energetyki, przy Uniwersytecie w Kolonii, w podcaście programu „Plusminus”.
Federalne Ministerstwo Gospodarki twierdzi, że dostawy gazu są zabezpieczone. Z kolei eksperci wyliczają, że nawet gdyby przyjąć całkowite załamanie się importu gazu, to obecne zapasy wystarczyłyby Niemcom na ok. 40 dni. Ale i tak Federalne Stowarzyszenie Organizacji Konsumenckich w wypowiedzi dla dziennika „Handelsblatt” stwierdza, że osoby ogrzewające domy gazem muszą liczyć się z wyższymi kosztami nadchodzącej zimy.
Węgiel jako energetyczna alternatywa
Do tego dochodzi jeszcze bardzo niski poziom rzek, spowodowany m.in. bezprecedensowymi falami upałów, jakie nawiedziły tego lata Europę. Z tego powodu zakłócane są prace zarówno elektrowni jądrowych, jak i tych wodnych. W takiej sytuacji pozostała tylko jedna alternatywa energetyczna, czyli węgiel.
Już w lipcu byliśmy świadkami swoistej zmiany warty. U naszych zachodnich sąsiadów produkcja energii z węgla kamiennego (2,5 GW) i brunatnego (6,6 GW) wyraźnie wzrosła, przy jednoczesnym spadku zużycia gazu do poziomu 3,9 GW.
- Jeśli ceny gazu utrzymają się na wysokim poziomie w wyniku kryzysu w cieśninie Ormuz, elektrownie opalane węglem kamiennym i brunatnym mogłyby „trwale” wyprzeć gaz z produkcji energii elektrycznej - twierdzi Bea Leverett z agencji analitycznej Argus Media, cytowana przez Focus.
Tyle tylko, że te niemieckie elektrownie węglowe pracują już na limicie. Pole manewru jest bardzo małe.
- Nawet gdyby cena gazu osiągnęła 100 euro za MWh, sektor energetyczny nie byłby w stanie znacząco zwiększyć reakcji - uważa Florian Boehnke, analityk firmy ICIS, cytowany przez Reuters.
Berlin jednak w żaden sposób nie zamierza zmienić swoje polityki względem węgla. Nadal obowiązuje odejście od energetyki węglowej najpóźniej w 2038 r. A w 2027 r. ma zniknąć rekompensata za odłączane od sieci i wyłączane z eksploatacji.
Może Cię zainteresować:
