Język śląski wciąż nie jest uznany oficjalnie jako język regionalny, kolejne próby uchwalenia nowelizacji ustawy rozbijają się o weto prezydenta Karola Nawrockiego. Prezydent, już drugi raz, w lutym 2026 r., powiedział "nie" wpisaniu godki na listę języków regionalnych, na której od lat widnieje np. język kaszubski.
Europoseł Łukasz Kohut ogłosił więc podczas konferencji prasowej w Sejmie RP rozpoczęcie prac nad wpisaniem języka śląskiego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Docelowo działania mają doprowadzić do zgłoszenia języka śląskiego na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.
- Inicjatywa jest kolejną próbą uzyskania instytucjonalnego uznania dla języka śląskiego - tym razem inną drogą niż dotychczasowe starania o nadanie mu statusu języka regionalnego - podkreśla Łukasz Kohut.
Po kolejnym wecie prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy dotyczącej uznania języka śląskiego, jej inicjatorzy chcą wykorzystać możliwość ochrony języka śląskiego jako elementu niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Jak podkreślał Łukasz Kohut, na uznanie języka śląskiego od lat czeka blisko pół miliona obywateli i obywatelek Polski, którzy zadeklarowali jego używanie podczas ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego. Była to już dziewiąta próba uznania śląskiego za język regionalny w polskim parlamencie. Wpis na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego miałby być pierwszym krokiem na drodze do międzynarodowego uznania języka śląskiego i objęcia go ochroną w ramach UNESCO.
- W oczekiwaniu na kolejną próbę ustawowego uznania języka śląskiego, która z pewnością nastąpi po zmianie prezydenta, chcemy podjąć działania na rzecz jego uznania na arenie międzynarodowej - mówił podczas konferencji prasowej europoseł Łukasz Kohut. - Rozpoczęliśmy już prace nad wnioskiem w tej sprawie. Prowadzimy szerokie konsultacje. Za nami są już pierwsze konsultacje społeczne w Rybniku oraz wiele rozmów z depozytariuszami języka śląskiego. Przed nami kolejne spotkania. Chcemy przejechać cały Śląsk - od Śląska Opolskiego po Śląsk Cieszyński i wspólnie pracować z wszystkimi, którzy deklarują używanie języka śląskiego. Jestem przekonany, że uda nam się doprowadzić tę sprawę do końca, a docelowo także przed UNESCO
W konferencji prasowej wzięła udział dr Beata Piecha van Schagen, która odpowiada za przygotowanie wniosku.
Prace nad wnioskiem mają charakter szerokich konsultacji społecznych. Ich celem jest zebranie doświadczeń i opinii osób, organizacji oraz środowisk związanych z językiem śląskim i jego codziennym używaniem.
Wpisanie języka śląskiego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego ma być nie tylko formą jego ochrony, ale również kolejnym krokiem w wieloletniej walce o uznanie jego znaczenia dla kulturowej tożsamości Śląska i jego mieszkańców.
Najbliższe spotkania w ramach konsultacji społecznych odbędą się:
- Sobota 5.09 – Ruda Śląska, godz. 12:00, Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka
- 19.09 – Krapkowice
- 3.10 – Radzionków
Dzisiejsze spotkanie w Rudzie Śląskiej zapowiada się ciekawie, zwłaszcza że to miasto z gatunku większych, w którym najwięcej procentowo osób zadeklarowało śląską tożsamość w Spisie Powszechnym.
