Materiał powstał we współpracy ze Stowarzyszeniem WRAZIDLOK z okazji 500-lecia miasta Tarnowskie Góry.
Tarnogórski Rynek to nie tylko estetyczna wizytówka miasta, ale przede wszystkim unikalny w skali kraju zapis historii górnictwa srebra i innych kruszców, który determinuje charakter całej śródmiejskiej zabudowy.
Ratusz po wielkiej metamorfozie. 128 lat historii i sala sesyjna jak z XIX wieku
Zabytkowy gmach ratusza przy Rynku 4 w Tarnowskich Górach stanął przy centralnym placu miasta w 1898 roku według projektu berlińskiego architekta Hermanna Gutha, który nadał mu neorenesansową formę z charakterystyczną wieżą i bogatym detalem architektonicznym.
Dziś budynek jest po metamorfozie, która objęła jego elewację, ale też wnętrze.
Całkowity koszt prac remontowych w tarnogórskim magistracie wynosi 9 358 337,15 zł. Prace objęły remont dachu i więźby oraz renowację elewacji. Kompleksowo odnowiono zabytkową salę sesyjną i zamontowano nowoczesne systemy wentylacji.
Szczególne wrażenie robi reprezentacyjna sala sesyjna. Pomieszczenie odzyskało swój historyczny charakter z końca XIX wieku oraz oryginalną, amfiteatralną i półokrągłą linię siedzeń, zgodną z koncepcją Hermanna Gutha. Dziś odświeżony reprezentacyjny gmach ponownie służy miastu w pełnej krasie.
Pięć architektonicznych pereł Rynku i jego najbliższej okolicy
Wokół tarnogórskiego Rynku skupia się niezwykła mozaika stylów architektonicznych, dokumentująca różne etapy rozwoju miasta od czasów renesansu aż po początek XX stulecia. Na szczególną uwagę zasługują (oprócz ratusza, oczywiście) cztery obiekty tworzące ten unikalny zespół zabytkowy:
- Dom Sedlaczka: Wybudowany w XVI wieku budynek, w którym swoją siedzibę ma Muzeum w Tarnowskich Górach.
- Kamienice podcieniowe: Unikalne domy pochodzące z XVI wieku, wyróżniające się parterowymi podcieniami, które nadają temu miejscu niepowtarzalny, dawny klimat.
- Kościół Zbawiciela: Wzniesiony w XVIII wieku ewangelicki kościół stojący bezpośrednio przy płycie Rynku, będący ważnym elementem krajobrazu religijnego.
- Kamienica przy ul. Krakowskiej 16: Secesyjny budynek z 1906 roku położony tuż przy Rynku. Zaprojektował go Heinrich Pisczek na zamówienie mistrza cechu rzeźników Aloisa Benkego. Historyczka sztuki Zofia Krzykowska uznaje go za jedną z najcenniejszych secesyjnych kamienic w województwie śląskim.
To zestawienie stylów i wiekowa ciągłość zabudowy sprawiają, że tarnogórskie centrum nie ma sobie równych w całym województwie.
Trapez zamiast prostokąta. Pamiątka po wydobyciu srebra w centrum miasta
Tarnogórski Rynek wyróżnia się także swoim niezwykłym układem przestrzennym. Płyta rynku w Tarnowskich Górach ma nietypowy, trapezoidalny kształt. Liczy 108 metrów długości, osiągając 75 metrów szerokości od strony zachodniej oraz 52 metry od strony wschodniej.
Ten nieregularny zarys nie jest przypadkiem urbanistycznym ani błędem dawnych budowniczych. Wynika bezpośrednio z faktu, że prace górnicze prowadzono dawniej w ścisłym centrum miasta. Średniowieczne i nowożytne wyrobiska oraz szyby determinowały kierunki wytyczania ulic i zabudowy, pozostawiając trwały ślad w siatce miejskiej.
Górnicze dziedzictwo jest zresztą wpisane w samą tożsamość miejscowości. Nazwa Tarnowskie Góry pochodzi od pobliskiej wsi Tarnowice oraz staropolskiego słowa „gory” („Góry”), które w dawnym języku oznaczało po prostu kopalnie. W 2017 roku tarnogórska kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi trafiła na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, pieczętując rangę tutejszych zabytków w skali globu.
Może Cię zainteresować:
Zabytkowy ratusz w Tarnowskich Górach lśni po renowacji. Odnowa kosztowała ponad 9 mln zł
Może Cię zainteresować:
