Dariusz Nawrot w ŚlązaQ: Czy Górny Śląsk patrzy na Zagłębie Dąbrowskie jak na Afrykę? Rozmowa wideo

A w rozmowie między innymi o tym:

  • czy stereotypy na temat Zagłębia Dąbrowskiego na Górnym Śląsku są nadal żywe?
  • czym różnił się zagłębiowski kapitalizm po rosyjsku od gospodarki górnośląskiej?
  • kto i dlaczego ukradł Zagłębiakom historię i tożsamość?
il.: Robert Lechowski; fot.: Robert Lechowski
ŚlązaQ #143. Dariusz Nawrot. Regionalista, historyk, założyciel Instytutu Zagłębia Dąbrowskiego. 1 październikaa 2026

Czy zmieniać nazwę województwa śląskiego na śląsko-małopolskie? Czy to pomogłoby w odzyskaniu przez Zagłębie Dąbrowskie choć odrobiny tożsamości i historii, z których ten region celowo okradano? Czy to odwróciłoby obecny stan rzeczy, kiedy młodzi mieszkańcy Sosnowca, Będzina, Czeladzi, Dąbrowy Górniczej, Zawiercia, Myszkowa i okolic, pytani o to, gdzie żyją, odpowiadają bez refleksji: na Śląsku? Czy jest sposób, by mieszkańcy zachodniej części województwa nie drwili ze wschodnich sąsiadów, przyrównując ich do Afryki?

„Zagłębie Dąbrowskie to region, który celowo okradano z historii!”

Prof. dr hab. Dariusz Nawrot – historyk, dyrektor Instytutu Zagłębia Dąbrowskiego, badacz dziejów regionu oraz popularyzator wiedzy o nim a także publicysta goszczący również u nas – stawia sprawę bezkompromisowo: Zagłębie Dąbrowskie przez dziesięciolecia pozbawiano tożsamości, sprowadzając jego bogatą przeszłość wyłącznie do komunistycznego mitu czerwonego Zagłębia. W efekcie wymazano z pamięci fakt, że to tutaj tworzyły się pierwsze oddziały kosynierów Kościuszki, tu powstało jedyne wyzwolone terytorium w czasie powstania styczniowego, zaś tutejsze kobiety uzyskały prawa wyborcze na długo przed innymi.

Prowadzący docieka, dlaczego Zagłębiacy (a może powinno się raczej mówić Dąbrowiacy) nie znają swoich korzeni, nie utożsamiają się z regionem i co sprawiło, że tożsamość wschodniej części Górnego Śląska (czyli zachodniej części województwa) zdominowała narrację kulturową całego województwa – oraz jak ten proces zatrzymać, a może nawet zawrócić.

Padają także pytania:

  • skąd wzięły się w Zagłębiu: Abisynia, Brazylia czy Pekin (a nawet trzy)?
  • czym różnił się zagłębiowski „kapitalizm po rosyjsku” od gospodarki na Górnym Śląsku?
  • dlaczego tradycyjny, znany z filmów Kazimierza Kutza, śląski dom był całkowicie inny niż ten z dawnej „Kongresówki”?
  • czy bieda i bałagan – ten porosyjski bardak – wciąż w Zagłębiu istnieją i czy pod tym względem jest inaczej niż na Śląsku?
  • kim był bohater z Brzęczkowic i jak to możliwe, że nosił mundury dwóch powstań – styczniowego i śląskiego?
  • dlaczego wymazano z podręczników fakt, że Zagłębie w 1863 roku było jedynym w pełni wyzwolonym regionem Królestwa Polskiego?
  • czy Gierek, Zawadzki, Babiuch i Szczepański – przywódcy komunistycznej Polski – w ogóle znali region, z którego się wywodzili?
  • dlaczego w systemie szkolnym wciąż brakuje systemowej edukacji regionalnej i czy jest szansa, by to zmienić?

O tym i jeszcze o kilku innych rzeczach posłuchacie w rozmowie z cyklu ŚlązaQ, która odbyła się 1 października 2026 roku.

Jeśli Ci się spodobała – daj łapkę w górę i zasubskrybuj nasz kanał na YouTube. Zaś jeszcze więcej ciekawych materiałów znajdziesz na www.slazag.pl

Dworzec kolejowy 1992943 Fotopolska Eu

Może Cię zainteresować:

Prof. dr hab. Dariusz Nawrot: Czym jest Zagłębie Dąbrowskie? Dwa filary, na których opierał się rozwój tego regionu

Autor: Dariusz Nawrot

26/01/2025

ŚlązaQ #133. Dariusz Majchrzak. Regionalista, historyk, nauczyciel, publicysta z Zagłębia Dąbrowskiego. 14 sierpnia 2026

Może Cię zainteresować:

Dariusz Majchrzak w ŚlązaQ: Zagłębiacy sami sobie są winni, że świat ich nie pamięta lub nie zna

Autor: Robert Lechowski

21/08/2026

ŚlązaQ #132. Stefania Lazar. Ślązaczka, mieszkanka, badaczka i promotorka Zagłębia Dąbrowskiego. 7 sierpnia 2026

Może Cię zainteresować:

Ślązaczka, która pokazuje światu Zagłębie Dąbrowskie. Stefania Lazar w ŚlązaQ

Autor: Robert Lechowski

14/08/2026

Reforma edukacji

Może Cię zainteresować:

Dariusz Majchrzak: Edukacja regionalna jest wciąż słabo zakorzeniona, zwłaszcza w Zagłębiu. Kilka pomysłów, jak to zmienić

Autor: Dariusz Majchrzak

05/10/2025

Grodziec Kolko Rolnicze

Może Cię zainteresować:

Dariusz Majchrzak: Tożsamość zagłębiowska. Jaka jest? Nieśląska i niemałopolska

Autor: Dariusz Majchrzak

06/07/2025

Tożsamość Zagłębia Dąbrowskiego. Dyskusja panelowa w Pałacu Kultury Zagłębia, Dąbrowa Górnicza, 13 grudnia 2024.

Może Cię zainteresować:

Tożsamość zagłębiowska w opozycji do śląskiej? A może na jej podobieństwo? Echa dyskusji w dąbrowskim Pałacu Kultury Zagłębia

Autor: Robert Lechowski

23/12/2024

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon
Reklama