Rewolucja 1905 roku to jedna z tych kart historii, które zaskakująco łatwo wypadają ze zbiorowej pamięci, a które są jednymi z najważniejszych w najnowszej historii naszego kraju. Zagłębie Dąbrowskie było wówczas jednym z najważniejszych ośrodków wydarzeń rewolucyjnych na ziemiach polskich. Nie chodziło wyłącznie o robotnicze postulaty dotyczące warunków pracy i płacy. Walka o poprawę bytu splatała się z żądaniami narodowymi, w tym prawem do polskiego języka w szkołach i urzędach oraz dążeniem do samostanowienia. Wydarzenia te doprowadziły między innymi do powstania struktur nazywanych później Republiką Zagłębiowską, o której pisaliśmy tutaj.
Ważny element historii regionu, ale także polskiej drogi do niepodległości
Na pamięci o rewolucji ciąży również późniejsza propaganda. Władze komunistyczne próbowały zawłaszczyć robotniczy zryw, przedstawiając go przede wszystkim jako zapowiedź budowy socjalistycznego państwa. W tej narracji spychano na dalszy plan niepodległościowy wymiar wydarzeń. Jednym z symboli takiego politycznego wykorzystywania historii stał się sosnowiecki Pomnik Czynu Rewolucyjnego, zwany potocznie rurami lub pomnikiem hydraulika – monumentalna i nieistniejąca już konstrukcja, której poświęciliśmy już osobny artykuł. Ofiary rewolucji upamiętniała także tablica pod dawną Hutą »Katarzyna«, którą ponownie odsłonięto po przeniesieniu w ubiegłym roku.
Debata o doniosłych wydarzeniach, które umykają naszej pamięci
Tegoroczna, druga już debata historyczna, tym razem pod hasłem „Pamięć Rewolucji 1905 w Zagłębiu Dąbrowskim” odbędzie się już jutro, to jest w piątek, 6 listopada, o godzinie 17.00 w siedzibie Muzeum Miejskiego »Sztygarka« przy ulicy Legionów Polskich 69 w Dąbrowie Górniczej. Wydarzenie organizowane jest we współpracy z Muzeum Zagłębia w Będzinie.
W dyskusji udział wezmą:
- prof. Dariusz Nawrot – historyk, profesor Uniwersytetu Śląskiego i dyrektor Instytutu Zagłębia Dąbrowskiego; specjalizuje się między innymi w historii Zagłębia Dąbrowskiego oraz w historii Europy w czasach wojen napoleońskich; autor licznych publikacji naukowych i regionalnych i nasz niedawny gość;
- dr Sebastian Adamkiewicz – historyk, kustosz i kierownik Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi; zajmuje się popularyzacją historii, dziejami ruchów rewolucyjnych oraz historią nowożytną Polski;
- Konrad Schiller – historyk sztuki, kurator i kierownik Muzeum Woli, oddziału Muzeum Warszawy; kurator wystawy „1905. Nowy początek. Rewolucja na Woli i w Warszawie”, poświęconej pamięci wydarzeń rewolucyjnych w stolicy Królestwa Polskiego (części Imperium Rosyjskiego).
Organizatorzy zapraszają miłośników historii regionu, osoby zainteresowane dziejami Zagłębia Dąbrowskiego oraz wszystkich, którzy chcieliby lepiej zrozumieć znaczenie wydarzeń sprzed ponad 120 lat. Spotkanie będzie okazją do rozmowy nie tylko o samej rewolucji, ale również o tym, jak i czy w ogóle jest dziś pamiętana i jakie ma znaczenie dla tożsamości regionu.
Nie jest to pierwsza próba podjęcia tego tematu w regionalnej debacie publicznej. 30 października ubiegłego roku, w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Dąbrowie Górniczej odbył się panel dyskusyjny z udziałem publiczności, w której wzięli udział: prof. Dariusz Nawrot, dr Dariusz Majchrzak i dr Sławomir Kałuża, zaś rozmowę poprowadził Arkadiusz Rybak, dyrektor Muzeum Miejskiego »Sztygarka«. Wydarzenie zostało powtórzone 7 listopada w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Będzinie.
Może Cię zainteresować:
