Jeszcze nie aż tak dawno temu, bo 15 lat temu, w październiku 2011 r., w naszym górnictwie węgla kamiennego pracowało ponad 115 tys. osób (115848). Ale teraz o takich liczbach możemy zapomnieć.
Polskie górnictwo nie jest w najlepszej formie. Spółki węglowe zamykają kolejne lata z miliardowymi stratami, a samo czarne złoto jest systematycznie wypychane z miksu energetycznego przez odnawialny źródła energii. Do tego dochodzi ogromne uzwiązkowienie (w spółkach działa nawet po kilkadziesiąt związków zawodowych) i koszty pracy, które powodują, że polski węgiel jest jednym z najdroższych na świecie.
Sygnałem do zmiany było przyjęcie ustawowych osłon socjalnych w postaci urlopów (pozwalających maksymalnie do 5 lat pobierać do 80 proc. wcześniejszego wynagrodzenia) i jednorazowych odpraw pieniężnych w wysokości 170 tys. zł, od których nie trzeba odprowadzać podatku. Efekt? Zatrudnienie w górnictwie zaczęło się kruszyć w rekordowym tempie.
Coraz więcej górników korzysta z osłon socjalnych
Obecny rok przejdzie do historii polskiego górnictwa węgla kamiennego. Nie dość, że w w marcu zatrudnienie pierwszy raz spadło poniżej 70 tys. (69696), to w dodatku wszystko wskazuje, że do końca grudnia uda się pokonać barierę 60 tys. miejsc pracy. Przecież ostatnie dostępne dane są z lipca i wtedy to górnicze zatrudnienie było na poziomie raptem 63618 pracowników.
Tylko w Polskiej Grupie Górniczej (PGG) w tym roku w sumie ma ubyć 4,3 tys. zatrudnionych. Z czego ok. 3,6 tys. mają objąć pracownicze programy odejść. Pozostali planują przejść na emeryturę.
- Realizacja programu odejść jest elementem prowadzonego w spółce procesu dostosowywania poziomu zatrudnienia, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeb organizacyjnych poszczególnych zakładów i zapewnieniu ciągłości ich funkcjonowania - zapewnia PGG.
Z kolei w JSW w 2026 r. z tych osłon socjalnych ma skorzystać łącznie 4,2 tys. pracowników. Ponad 3 tys. osób będzie mogło zdecydować się na urlopy górnicze lub przeróbkarskie, a niespełna 1,2 tys. na jednorazowe odprawy pieniężne. W efekcie zatrudnienie w jastrzębskiej spółce ma spaść poniżej poziomu 16 tys.
Zielona energia i nowe miejsca pracy
Część górników decyduje się też na przebranżowienie, w czym pomagają spółki. Na przykład w PGG ruszył projekt wspólnie realizowany z Kolejami Śląskimi i spółką Synercom Usługi Wspólnej, w ramach którego rozpoczął się już kurs na licencję maszynisty. Ale to tylko jeden z przykładów. Z pewnością sporym potencjałem jeżeli chodzi o zatrudnienie będzie dysponować zielona energia.
Największa organizacja reprezentująca energetykę wiatrową w Europie - WindEurope informuje, że do 2030 r. europejski sektor energetyki wiatrowej utworzy ponad 100 tys. nowych miejsc pracy. Już teraz ponad 250 europejskich fabryk produkuje turbiny wiatrowe i powiązany sprzęt. Tylko w ciągu ostatnich czterech lat branża zainwestowała ponad 17 mld euro w nowe lub rozbudowane fabryki, porty oraz specjalistyczne jednostki pływające.
Jak przekonuje WindEurope: już teraz widoczne są niedobory wykwalifikowanych pracowników. Do końca tej dekady Europa będzie potrzebować 7000 techników serwisujących łopaty turbin, 6500 inżynierów terenowych oraz 5000 techników zajmujących się montażem wstępnym.
- Studenci, osoby poszukujące pracy, młodzież nieucząca się i niepracująca oraz pracownicy z innych sektorów często nie postrzegają energetyki wiatrowej jako realnej opcji zawodowej - twierdzi WindEurope.
