Frans Timmermans, wiceszef Komisji Europejskiej leci na Śląsk. Plotki są sensacyjne. A ile w nich prawdy?

Fakt: Frans Timmermans, wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej przyjeżdża w poniedziałek na Śląsk. Plotka: Komisja Europejska może zadecydować o uruchomieniu pieniędzy z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, z pominięciem rządu, prosto do regionów, w tym woj. śląskiego. Ile w tym prawdy?

Frans Timmermans

Pomysł, by transfer części funduszy unijnych omijał rząd i trafiał bezpośrednio do samorządów jest jeszcze starszy niż przeciągający się impas w relacjach Warszawy z Brukselą w sprawie pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy. Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, którego pomysłodawcą i twórcą jest śląski europoseł Jerzy Buzek, jest o tyle wyjątkowy w całej unijnej puli dla Polski, że (informacja z KE) nie jest powiązany z praworządnością. Ponadto, od początku wiadomo było, że pieniądze z FST trafią do marszałków województw objętych programem. Z blisko 4 mld euro, aż 2 mld trafią do województwa śląskiego.

Czy z taką właśnie informacją przylatuje w poniedziałek na Śląsk Frans Timmermans? Znając realia i okoliczności, jednak wydaje się mało prawdopodobne. Abstrahując od mocno nadwyrężonych stosunków polsko-unijnych, mocą tzw. "Umowy Partnerstwa 2021-2027, określającej współpracę Polski i UE, stroną pozostaje polski rząd, a nie samorządy województw. A wszystkie programy regionalne uruchamiane są zgodnie z zapisami tej umowy.

Pieniądze czy nacisk?

Co zatem w poniedziałek? Plotek i spekulacji jest sporo. Według naszych informacji z okolic Komisji Europejskiej, najpewniej wiceprzewodniczący KE poinformuje o zatwierdzeniu przez Brukselę programów regionalnych przygotowywanych na poziomie urzędów marszałkowskich. W przypadku programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (bo taka jest jego oficjalna nazwa) będzie to ponad 5 mld euro, z czego nieco ponad 2 mld euro stanowić mają pieniądze z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

„Programy regionalne spełniają warunki stawiane przez Komisję. Są dobre, przejrzyste i przyczyniają się do transformacji regionów górniczych” – mówi nasz rozmówca. Ale czy to wszystko?

Słyszymy, że przesądzone jest uruchomienie konkursów (z puli FST) dla samorządów, uczelni i organizacji pozarządowych w urzędach marszałkowskich. Kiedy? Już w marcu. W czerwcu 2023 mają być podpisywane umowy dotyczące kluczowych projektów. Czasu jest niewiele - część pieniędzy z FST musi być wydana do 2026 roku. Poza tym, trzy dni po wizycie Timmermansa, w czwartek, 8 grudnia na Śląsku odbędzie się konferencja marszałka Jakuba Chełstowskiego ("Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027") z udziałem przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej, odpowiadającej za Fundusz Sprawiedliwej Transformacji i programy regionalne.

Wreszcie: wizyta Timmermansa na Śląsku ma przy tym polityczny wymiar. Odbędzie się dwa tygodnie po przewrocie w sejmiku województwa, w wyniku którego władzę straciło PiS, a przejęła dotychczasowa opozycja wsparta nowym klubem Tak dla Polski (marszałek Jakub Chełstowski i troje byłych radnych PiS).

- Z politycznego punktu widzenia byłby to komunikat: z Polską można racjonalnie dogadać się w sprawie funduszy unijnych, ale na przeszkodzie stoi bezsensowny upór lub wręcz chaos w rządzie – mówi jeden z naszych informatorów. Ten "komunikat" może być jednak wygłoszony "na miękko" i stanowić kolejną formę nacisku na rząd: "Województwa czekają na pieniądze, a czas ucieka".

Czym jest Fundusz Sprawiedliwej Transformacji?

Timmermansa w poniedziałek będzie podejmował marszałek Chełstowski oraz europoseł Buzek. Na Śląsk mają również przyjechać marszałkowie innych województw objętych Funduszem Sprawiedliwej Transformacji, tzn. wielkopolskiego, dolnośląskiego, łódzkiego oraz małopolskiego. Wiceprzewodniczący KE ma m.in. odwiedzić Planetarium Śląskie oraz Uniwersytet Śląski. Chełstowski potwierdza:

- To wyróżnienie dla Śląska i naszych wieloletnich wysiłków na rzecz procesu transformacji. To właśnie tu będziemy rozmawiać z jedną z najważniejszych postaci europejskiej polityki o wyzwaniach regionów przemysłowych, o pieniądzach i szansach – mówi marszałek.

Fundusz Sprawiedliwej Transformacji ma wspierać m.in. rewitalizację terenów pokopalnianych i niwelowanie szkód górniczych, inwestycje ograniczające emisję CO2, zwiększające efektywność energetyczną i rozwój odnawialnych źródeł energii, tworzenie nowych miejsc pracy, innowacje - w tym społeczne, kursy zawodowe i inkubatory przedsiębiorczości, inwestycje w cyfryzację i nowe technologie, małe i średnie firmy oraz start-upy.

- Dobrze przeprowadzona transformacja górnicza jest szansą dla wielu gospodarek europejskich, gdzie węgiel wciąż odgrywa ważną rolę jako surowiec energetyczny. Ma ona fundamentalne znaczenie dla każdego Europejczyka, nie tylko tego, który mieszka na terenach przemysłu węglowego. Sam Fundusz Sprawiedliwej Transformacji jest wyrazem wsparcia dla obywateli mieszkających na terenach, które będą podlegać procesom najgłębszych zmian – mówił Jerzy Buzek w ŚLĄZAGU przed kilkoma miesiącami.
Jerzy Buzek

Może Cię zainteresować:

Jerzy Buzek: Zależność od ropy, gazu i węgla pcha nas na skraj klimatycznej zagłady, finansąc wojenną machinę Putina

Autor: Marcin Zasada

05/04/2022

Bruksela Komisja Europejska

Może Cię zainteresować:

Śląskie dostanie więcej pieniędzy na swój program regionalny. Łączny budżet przekroczy 5 mld euro

Autor: Michał Wroński

13/06/2022

Jakub Chełstowski

Może Cię zainteresować:

Marszałek Chełstowski liczy na szybkie negocjacje z Komisją Europejską. W puli dla regionu będzie ponad 4,85 mld euro

Autor: Michał Wroński

11/03/2022

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon

czytaj więcej:

Wojciech Kałuża

Wojciech Kałuża zostanie wiceprezesem państwowej spółki?

Mateusz Morawiecki

Co zapowiedział premier Morawiecki w Zabrzu?

Kopalnia

Tylko 100 mln zł rocznie na transformację Śląska! Żartują?

Dominik Kolorz

Frans Timmermans przyspieszy notyfikację umowy społecznej?

Frans Timmermans w woj śląskim 2

Timmermans obiecał w Chorzowie pieniądze na transformację

Jerzy Buzek

Frans Timmermans w woj. śląskim. Co na to Jerzy Buzek?

Kaczynski Radom

Kaczyński w Radomiu: "Węgiel ze Śląska jest słabej jakości"