Franz Piskol. Naczelnik gminy Szopienice przez 14 lat, który zmarł nagle na posiedzeniu radnych powiatu katowickiego

W zestawieniu wszystkich naczelników samodzielnych kiedyś gmin, wchodzących obecnie w skład Katowic, przy jednym naczelniku Szopienic z lat 1892? – 1894 podane jest tylko nazwisko Piskol. Dodajmy mu więc imię. Jest już w tytule? Fakt, to może jeszcze parę zdań o nim samym – bo więcej nie ma.

Fotopolska.eu
Kosciol sw Jadwigi Slaskiej 780388 Fotopolska Eu

Franz Piskol urodził się 21 września 1836 w podopolskiej wsi Kobylno (Kobyllno też Kobelno) jako syn warzelnika potażu (Potaschensieder), później handlarza Gottlieba Piskola i jego żony Franziski, z domu Kulik, oboje wyznania katolickiego. Dwa lata wcześniej powstała na terenie Szopienic Huta Cynku „Wilhelmina”.

Czy to był powód, dla którego cieśla Franz Piskol przyszedł na czarny Górny Śląsk? Całkiem możliwe, gdyż powstające i rozwijające się osady przemysłowe potrzebowały dużej liczby pracowników.

W roku 1866 30-letni Franz Piskol ożenił się w Mysłowicach z panną Philippiną Wiechowski. Ale i też cześć jego rodzeństwa znalazła swoje życiowe szczęście w cieniu kopalnianych wież wyciągowych i hutniczych kominów.

Lipiec 1877 roku to był czas weselisk u Piskolów. 3 lipca – pod numerem aktu 31 – Franziska Piskol, urodzona w roku 1847 w Kobylnie, ale mieszkająca już w Szopienicach, wyszła za mąż za pochodzącego z podopolskiej wsi Mechnice (Muchenitz), ale zamieszkałego już również w Szopienicach murarza Paula Pudelko.

10 lipca – pod numerem aktu 32 – jej urodzony w roku 1851 tam gdzie ona brat Johann Piskol – cieśla zamieszkały w Szopienicach – poślubił tu urodzoną w roku 1856 Albinę Pluszczyk. Ociec Gottlieb Piskol już w tym czasie nie żył, matka Franziska Piskol też mieszkała już w Szopienicach.

Dzieci Franza Piskola

Marie Piskol – pierwsze dziecko Franza i Philippiny – urodziła się w kwietniu 1870 w Roździeniu, ale w wieku 21 lat mieszkała już w Szopienicach i tu wyszła za mąż za cztery lata starszego nauczyciela Johanna Wallusa, pochodzącego z Łagiewnik, a pracującego w Roszowicach (Roschowitzdorf) koło Koźla. Małżeństwo Wallus mieszkało później w Jaborowicach (Jaborowitz, dziś powiat Kędzierzyn-Koźle).

W październiku 1873 ciągle jeszcze w Roździenu urodziła się Hedwig Piskol. W roku 1892, już jako mieszkanka Szopienic oddała swoją rękę urodzonemu 1858 w Bytomiu kalkulatorowi Franzowi Lowakowi, mieszkającemu w Świętochłowicach.

Urodzona w kwietniu 1876 w Roździeniu Ottilie Piskol wyszła za mąż w roku 1898 w Szopienicach za mieszkającego w Siemianowicach, a urodzonego w roku 1872 w Szopienicach, mistrza budowlanego Georga Seifferta. Przez pewien czas małżeństwo to mieszkało w Szopienicach.

Urodzony w czerwcu 1879 już w Szopienicach Alois Piskol wybrał zawód browarnika i pracował później w Rybniku.

Olga Piskol urodziła się w styczniu 1883 w Szopienicach. W roku 1902 wyszła w Kochańcu (Kochanietz) w gminie Polska Cerekiew za urodzonego 1874 w Kietrzu (Katscher) nauczyciela Arthura Anderscha, który do co najmniej 1911 r. nauczał w szopienickich szkołach.

Jako o ostatnim dziecku należy wspomnieć architekta Heinricha Piskola, o którym wiadomo tylko tyle, że mieszkał w westfalskiej miejscowości Wanne.

Skąd znak zapytania przy roku 1892?

Ten znak zapytania przy roku 1892, jako dacie rozpoczęcia pełnienia urzędu naczelnika gminy Szopienice, jest zasadny, gdyż dzierżawca gruntu lub domu (Stellenbesitzer) Franz Piskol został zaprzysiężony na tym stanowisku 5 względnie 10 stycznia 1880, czyli 12 lat wcześniej. Od końca 1889 był radnym powiatu katowickiego.

Powstaje pytanie, co zrobił w czasie swojego 14-letniego urzędowania dla Szopienic. Aby na nie odpowiedzieć trzeba sobie próbować wyobrazić ówczesne Szopienice i Roździeń. Urbanistyczny obraz znanych nam dzisiejszych całych Szopienic był w powijakach. Charakterystyczne architektonicznie budowle zaczęły w większej liczbie powstawać w Roździeniu.

Dopiero za Franza Piskola w Szopienicach został w latach 1885-1887 np. wybudowany obecny kościół Św. Jadwigi Śląskiej. Przybywało też nowych domów dla coraz większej rzeszy pracowników okolicznych zakładów. A oprócz tego załatwiane były codzienne zadania administracji komunalnej. Tak więc Franz Piskol dołożył swój niespektakularny, ale trwały kamień do fundamentu rozwoju Szopienic.

Franz Piskol zmarł 30 sierpnia 1894 w Katowicach w czasie posiedzenia radnych powiatu katowickiego na skutek udaru mózgu.

Nekrolog Piskola od współpracowników
Nekrolog Piskola od współpracowników

Jego następcą jako naczelnika gminy Szopienice został znany nam już Theodor Kammler.

Firma mistrza budowlanego nie pociągnęła za długo bez niego

Franz Piskol zmarł, ale jego historia nie została jeszcze zakończona. Był on bowiem również wspominany jako mistrz budowlany i właściciel firmy budowlanej. Po jego śmierci firmę prowadził być może jego zięć Georg Seiffert dalej pod nazwą „F. Piskol”. W roku 1897 szukała ona jeszcze dużej liczby pracowników.

W kwietniu 1898 r. administrator firmy zaprzeczał w ogłoszeniu prasowym o zamiarze likwidacji firmy. Przeciwnie, polecał się dalej jako solidny wykonawca w zakresie budownictwa i ciesielstwa.

Z drugiej strony, było to ostatnie ogłoszenie tej firmy. W grudniu 1903 zostało otwarte postępowanie upadłościowe względem mistrza budowlanego Georga Seifferta w Szopienicach.

Dzieci Franza Piskola – razem z Theodorem Kammlerem – zostały uwikłane w bardzo skomplikowane postępowanie sądowe dotyczące części spadku, ciągnące się od roku 1902 i zakończone prawdopodobnie w roku 1904, gdy sąd w Mysłowicach opublikował następującą informację: „Dnia 19 listopada 1904 roku o godzinie 9:00 rano, w naszym pokoju nr 26, ma zostać przymusowo zlicytowana, w celu zniesienia współwłasności, nieruchomość zapisana na nazwisko pani Marie Wallus z domu Piskol, Theodora Kammlera, pani Hedwig Lowak z domu Piskol, pani Ottilie Seiffert z domu Piskol, Aloisa Piskola, pani Olgi Andersch z domu Piskol, zapisana w księdze wieczystej tom nr 31 Szopienice o powierzchni 1 ha 25 a 67 m², czysty dochód z gruntu 1,59 talara, wartość użytkowa budynków 1463 marek”

Pierwsza szkoła w Roździeniu

Może Cię zainteresować:

Anton Mrozik – najstarszy mieszkaniec Roździenia. O mistrzu rzeźnickim, który miał 10 dzieci, pisała śląska prasa

Autor: Stefan Pioskowik

25/09/2026

LO Katowice Szopienice

Może Cię zainteresować:

Liceum im. Długosza w Szopienicach, kiedyś Katolicka Szkoła dla Dziewcząt Numer IV. Szkoła, która miała zachwycać też architekturą

Autor: Stefan Pioskowik

11/10/2026

„Górnik” przed laty (z lewej) i jego poprzednik, po prawej rzeźba w 2026 r.

Może Cię zainteresować:

„Górnik” wróci na pierwotne miejsce. Park Śląski szuka konserwatora dla swojej klasycznej rzeźby

Autor: Tomasz Borówka

17/10/2026

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon
Reklama