Nazwy alei w Parku Śląskim – nasze propozycje. Aleje Koby, Wejcherta, Niemirskiego? Bulwary Buszki, Franty i Pautexa?

W Parku Śląskim wciąż są miejsca bez nazw. Proponujemy, by konkretne aleje, bulwary i rondo otrzymały patronów związanych z historią WPKiW. Uczcijmy projektantów Parku Śląskiego – architektów, architektów krajobrazu, i urbanistów. Twórcy Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku zasługują na upamiętnienie w miejscu, które sami nam zbudowali.

Park Śląski
Rosarium park slaski 2

Tydzień temu [zaproponowaliśmy w Ślązagu], by bezimiennym alejom Parku Śląskiego nadać nazwy upamiętniające jego twórców. Dziś przedstawiamy konkretne propozycje, gdzie i jak najlepiej uczcić ludzi, którzy stworzyli WPKiW – „Zielone Płuca Śląska”.

Twórcy koncepcji i projektu WPKiW

  • Kazimierz Wejchert – autor koncepcji i założeń urbanistycznych WPKiW, człowiek, który nadał Parkowi skalę, logikę i przestrzenną odwagę.

Jest w Parku miła zacieniona aleja, pnąca się od Alei Klonowej (a więc z dawnej Doliny Szwajcarskiej, tej pierwociny WPKiW), przez teren Kręgów Tanecznych (to ta koło pawilonu Sybilla), a dalej na południe od Leśnego Szybu i południowym skrajem Galerii Rzeźby Śląskiej. Kończy się nieopodal Planetarium, łącząc w ten sposób dwie podstawowe strefy, na które już według koncepcji Wejcherta dzielić się miał WPKiW: kulturalno-rozrywkową i leśną (tzw. cichego wypoczynku). Projekt Wejcherta był modyfikowany, ale jego zasadnicze cechy i fundamentalne elementy nadal są w Parku dostrzegalne. Tak poprowadzona Aleja Wejcherta dyskretnie o tym by przypominała...

  • Władysław Niemirski – wybitny architekt zieleni, generalny projektant WPKiW, główny autor i koordynator realizacji całościowej wizji Parku, autor m.in. projektu Terenów Festynowych – pierwotnego serca WPKiW.

Gdy zaprojektowanemu przezeń terenowi Kręgów Tanecznych przyjrzymy się na mapie, dostrzeżemy spiralną alejkę, częściowo stanowiącą ich swoistą obwodnicę, a na jednym z końców skręcającą ku ich centrum, którym jest Duży Krąg. Byłaby idealna dla upamiętnienia swego twórcy.

  • Tadeusz Baum i Krystyn Olszewski – współprojektanci Parku w zespole Wejcherta, współtwórcy jego układu, osi i kompozycji przestrzennej.

Jedna z parkowych alei bez nazwy jest ta ciągnąca się wzdłuż zachodniego ogrodzenia Zoo, by po osiągnięciu dawnego traktu z Dębu do Chorzowa Starego skręcić w lewo i pobiec dalej właśnie w linii tej starej drogi. Może właśnie te dwa odcinki – do ostrego zakrętu i po nim – nazwać by odpowiednio Bauma i Olszewskiego?

  • Edward Bartman – znakomity architekt krajobrazu, współprojektant WPKiW, twórca pierwotnego projektu Ogrodu Japońskiego.

W pełni na miejscu byłoby nadanie jego imienia alejce łączącej Promenadę Ziętka z Aleja Sportowców, a biegnącej pomiędzy Ogrodem Japońskim a Rosarium

Dyrektorzy i budowniczowie „Złotego Wieku” Parku

  • Julian Koba – wieloletni dyrektor WPKiW, który prowadził Park przez jego najbardziej dynamiczny okres rozwoju.

Legendarnym miejscem plenerowych konferencji Koby z Jerzym Ziętkiem było Rosarium. Nie znajdziemy lepszego miejsca uhonorowania go, niż właśnie tam. I zdecydowanie powinna to być główna, przebiegająca przez cały ogród różany alejka.

  • Władysław Petrych – dyrektor zieleni i wicedyrektor WPKiW, autor wielu rozwiązań, które do dziś definiują charakter Parku.

Czyż kręta alejka przy Świątyni Petrycha byłaby dobra? A może po prostu rejon Świątyni Petrycha nazwać by Skwerem Władysława Petrycha?

Architekci klasycznych obiektów Parku Śląskiego

  • Julian Brzuchowski i Danuta Bredy-Brzuchowska – autorzy projektu Stadionu Śląskiego, jednego z najbardziej rozpoznawalnych obiektów regionu.

Ich nazwiska mogłaby nosić tzw. obwiednia Stadionu Śląskiego albo – i to nawet byłby lepszy pomysł – rondo przy Alei Harcerskiej

  • Zbigniew Solawa – architekt Planetarium Śląskiego, ikony WPKiW, regionu i całej polskiej architektury powojennej.

Najlepszym miejscem uhonorowania go byłby łącznik dobiegający do Planetarium od Alei Gwiazd, obecnie oznakowany jako część Alei Planetarium. Co jest błędem! Aleje Gwiazd i Planetarium wraz z Aleja Główną płynnie przechodzą jedna w drugą, stanowiąc ten sam, klasyczny ciąg komunikacyjny (Czerwona Drogę, nazwaną tak od klinkierowej kostki, którą przed laty konsekwentnie wyłożono wszystkie jej części). Byłoby to również o tyle na miejscu, że Solawa żywotnie interesował się dostępem do Planetarium od strony Dużego Stawu, proponując w miejscu Alei Gwiazd wybudować monumentalne schody. Nazwanie jego imieniem ostatniego odcinka niedoszłych schodów do świątyni wiedzy (jak to określał), miałoby charakter dodatkowo symboliczny

  • Jerzy Gottfried – wybitny architekt, współtwórca Hali Wystaw „Kapelusz” i Ośrodka Postępu Technicznego – obiektów, które stały się symbolami modernistycznego ducha Parku.

Nieopodal Kapelusza przebiega przez Wielką Łąkę eliptyczna alejka wewnątrz łuku Alei Różanej, o której nazwanie imieniem Gottfrieda aż się prosi.

  • Henryk Buszko i Aleksander Franta – genialny duet architektów, autorzy m.in. budynku Dyrekcji, pawilonu „Gołębnik” i Ośrodka Turystycznego PTTK.

Tworzyli w duecie, może więc najwłaściwiej byłoby uhonorować ich w sposób elegancko symetryczny? Po obu brzegach Kanału Regatowego ciągną się remontowane obecne bulwary. Nadanie jednemu nazwy Buszki, zaś przeciwległemu Franty miałoby w sobie coś z architektonicznej harmonii, z której słynęły (i słyną po dziś dzień) ich projekty.

Postać symboliczna: początek rekreacji na terenie Parku

  • Henri Pautex – francuski żołnierz i śląski powstaniec, zamordowany w KL Auschwitz. Założyciel Doliny Szwajcarskiej – miejsca, od którego zaczęła się historia rekreacji na obszarze dzisiejszego Parku Śląskiego. Jego nazwisko to pomost między dawną historią tych terenów a powojenną wizją WPKiW.

I to jest kandydat na patrona trzeciego bulwaru , znajdującego się po przeciwnej stronie Dużego Stawu niż Promenada Generała Jerzego Ziętka. Ciągnąca się tam Aleja Klonowa nie przylega do samej wody – oddziela ją od niej właśnie ten bulwar. To na jego terenie stała przed laty Gospoda Parkowa, pierwszy lokal w WPKiW. Który był niczym innym, jak rozbudowaną restauracją Pautexa, zbudowaną tam na początku lat 30. – sercem jego Doliny Szwajcarskiej.

Architekci WPKiW - współtwórcy Parku Śląskiego

Może Cię zainteresować:

Uhonorujmy twórców WPKiW. Czas nadać imiona bezimiennym alejom Parku Śląskiego

Autor: Tomasz Borówka

09/01/2026

Krystyn Olszewski na 1. stronie dodatku do Dziennika Zachodniego Świat i Życie z 31 grudnia 1950 r.

Może Cię zainteresować:

Z Parku Śląskiego do Singapuru. Krystyn Olszewski, światowej sławy architekt i urbanista oraz... projektant WPKiW

Autor: Tomasz Borówka

26/09/2025

Świątynia Petrycha jesienią

Może Cię zainteresować:

Świątynia Petrycha w Parku Śląskim. Pomnik wizji i talentu jednej z najważniejszych postaci w historii WPKiW

Autor: Tomasz Borówka

02/05/2025

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon
Reklama