Planetarium Śląskie ma nowego dyrektora. Po 46 latach pracy Stefan Janta odchodzi na emeryturę, zastępuje go Damian Jabłeka

Planetarium Śląskie w Chorzowie przechodzi jedną z najważniejszych zmian kadrowych w swojej ponad 70‑letniej historii. 1 września 2026 roku po blisko 46 latach pracy na emeryturę odcszedł dyrektor Stefan Janta, współtwórca seansów edukacyjnych i główny autor przebudowy instytucji w nowoczesny Śląski Park Nauki. Jego miejsce zajmuje Damian Jabłeka, astronom, popularyzator nauki i dotychczasowy wicedyrektor.

Stefan Janta – człowiek, który odmienił Planetarium

Stefan Janta związał się z Planetarium Śląskim w listopadzie 1980 roku. Przez kolejne dekady przeszedł niemal wszystkie szczeble pracy w instytucji:

• operator projektora,
• kierownik Działu Technicznego,
• inspektor ds. BHP,
• wicedyrektor,
• dyrektor.

Był współtwórcą i autorem wielu seansów edukacyjnych, prowadził zajęcia w ramach Akademii Dojrzałego Astronoma, współpracował z Polskim Towarzystwem Miłośników Astronomii i przez lata popularyzował astronomię w regionie.

Najważniejszym elementem jego dorobku pozostaje jednak przebudowa Planetarium Śląskiego. To Janta był pomysłodawcą i głównym autorem procesu modernizacji, który doprowadził do powstania jednego z najnowocześniejszych parków nauki w Europie. Dzisiejszy sukces instytucji jest w dużej mierze jego osobistą zasługą.

Damian Jabłeka: astronom, edukator, popularyzator nauki

Nowy dyrektor, Damian Jabłeka, jest związany z Planetarium od czasów licealnych, kiedy uczestniczył w spotkaniach Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii o. Śląski. Ukończył astronomię na Uniwersytecie Jagiellońskim, współpracował z Obserwatorium Astronomicznym UJ oraz obserwatorium na Suhorze, prowadząc badania gwiazd zmiennych zaćmieniowych i publikując wyniki w pracach naukowych.

W Planetarium Śląskim pracuje od 2011 roku. Jako nauczyciel, a później wicedyrektor (2020–2026), współtworzył pokazy, wykłady, wydarzenia obserwacyjne i projekty edukacyjne z zakresu astronomii, fizyki i nauk o Ziemi. Brał udział w przemianie instytucji w nowoczesny Śląski Park Nauki.

Jabłeka jest laureatem Nagrody POP Science 2025 oraz Specjalnej Śląskiej Nagrody Naukowej 2025 za działalność na rzecz rozwoju śląskiej nauki. Prowadzi autorski projekt „Dotknij Nieba! Damian Jabłeka”, w ramach którego organizuje otwarte pokazy nieba, Noce Perseidów, warsztaty i wykłady. Pasjonuje się astrofotografią, nowymi technologiami, drukiem 3D i konstruowaniem własnych rozwiązań technicznych. Jak sam podkreśla, każdą pogodną noc spędza pod gwiazdami, fotografując mgławice, galaktyki i gromady.

Siódmy dyrektor Planetarium

Damian Jabłeka jest siódmym dyrektorem w 70-letnich dziejach Planetarium Śląskiego. Jego poprzednikami na tym stanowisku byli:

1. Roman Janiczek
2. Józef Sałabun,
3. Henryk Chrupała,
4. Jacek Szczepanik,
5. Lech Motyka,
6. Stefan Janta.

Zmiana na stanowisku dyrektora zamyka epokę i otwiera nowy rozdział w historii instytucji, która od lat pozostaje jednym z najważniejszych miejsc popularyzacji nauki w Polsce. A przy tym gmachu, będącego architektoniczną ikoną Parku Śląskiego i całego Górnego Śląska.