Alojzy Lysko zmarł w wieku 84 lat. 22 września 2026 r., w ostatni dzień lata, odszedł człowiek, który poświęcił dekady pracy na odkrywanie, dokumentowanie i ocalenie od zapomnienia skomplikowanych losów mieszkańców Śląska.
Wspomnienie o Alojzym Lysce pióra Tomasza Borówki
Pogrzeb Alojzego Lysko odbędzie się 24 września w Bojszowach
Uroczystości pogrzebowe nieodżałowanego "śląskiego Homera" odbędą się w czwartek 24 września o godz. 10 w Kościele pw. Narodzenia Św. Jana Chrzciciela w Bojszowach, ul. Św. Jana. Modlitwa w tym dniu w intencji Zmarłego: od 9:15.
Gmina Bojszowy wystosowała komunikat w tej sprawie:
"Spodziewamy się wielu uczestników, a informacje o planowanym udziale w ceremonii napływają do urzędu z całego Śląska. Osobom przybywającym do Gminy Bojszowy wskazujemy na załączonej mapie miejsca parkingowe, również wzdłuż lokalnych dróg, prosimy jednocześnie o rozważne korzystanie w tym dniu z własnych pojazdów i łączenie transportu z innymi osobami, sąsiadami itp. Ruchem kierować będzie Ochotnicza Straż Pożarna oraz Policja. Jednocześnie informujemy, że parking boczny wzdłuż cmentarza i kościoła przy ul. Równej jest objęty rezerwacją".
Nauczyciel górnictwa, działacz, pisarz
Alojzy Wiktor Lysko urodził się 15 lutego 1942 roku w Bojszowach. Z tą miejscowością pozostał związany przez całe życie. Lokalna społeczność doceniła jego wkład w ocalenie pamięci i tożsamości - Gminna Biblioteka Publiczna w Bojszowach oficjalnie otrzymała jego imię; uroczystość odbyła się 8 czerwca 2026 roku.
Zanim oddał się pracy literackiej, przez blisko 30 lat pracował jako nauczyciel górnictwa. Kierował też Szkołą Górniczą KWK Ziemowit w Lędzinach.
Lysko angażował się również w działalność publiczną. W latach 2005-2007 zasiadał w ławach poselskich jako poseł na Sejm RP V kadencji, pracując m.in. w Sejmowej Komisji Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pełnił także mandat radnego Sejmiku Województwa Śląskiego. W 2026 roku został uhonorowany ponadto tytułem Ambasadora Śląska przy Nagrodzie im. Kazimierza Kutza.
Najważniejszym dziełem w dorobku pisarza jest monumentalna, licząca 10 tomów saga „Duchy wojny”. To opracowanie, które w bezprecedensowy sposób przedstawia przemilczane przez lata doświadczenie Górnoślązaków wcielonych do Wehrmachtu w czasie II wojny światowej.
Pisarz zapisał się w kulturze nie tylko jako autor publikacji historycznych i prozatorskich. Ogromny rozgłos przyniósł mu monodram „Mianujom mie Hanka”, który powstał na podstawie jego tekstu „Jak Niobe… Opowieść Górnośląska”.
Ten poruszający monodram z rolą aktorki Grażyny Bułki wystawiany był przez katowicki Teatr Korez. Zdobył uznanie krytyków i publiczności, a jego siła wyrazu sprawiła, że trafił daleko poza regionalne sceny. Sztuka była prezentowana w Sejmie oraz Parlamencie Europejskim, stając się uniwersalnym głosem śląskiej kobiety i świadectwem trudnej historii regionu.
W styczniu 2025 roku spektakl doczekał się kolejnego, przełomowego wyróżnienia. Został wyemitowany w Teatrze Telewizji jako pierwszy w historii spektakl w całości po śląsku, przyciągając przed ekrany niemal pół miliona widzów.
Może Cię zainteresować:
