Tramwaje Śląsko-Dąbrowskie zamiast Tramwajów Śląskich? Nowa kolorystyka i aresztowania w spółce to najlepszy moment na zmianę jej nazwy

Nazwa Tramwaje Śląskie drażni mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego już ponad 23 lata, stanowiąc część frontu, którego celem jest ześląszczenie nieśląskich obszarów województwa (proces trwa od dziesiątek lat, choć z różnym nasileniem, ale niestety jest po części skuteczny). Przed 2003 rokiem tramwajów jednak niemal nie używano do realizacji tego paskudnego moralnie zamiaru.

Tramwaje Śląsko-Dąbrowskie zamiast Tramwajów Śląskich? Świetny pomysł!

Pierwszy tramwaj w Zagłębiu Dąbrowskim uruchomiono w styczniu 1928 roku. Na zachód od Brynicy i Przemszy tramwaje jeździły dużo wcześniej, a zbudowano je jeszcze przed odrodzeniem Polski. Podział Górnego Śląska po plebiscytach doprowadził także do podziału sieci tramwajowej między część niemiecką a polską. Uruchomienie linii między Sosnowcem a Katowicami zintegrowało sieć tramwajową w Zagłębiu Dąbrowskim i w polskiej części Górnego Śląska. Powstało wówczas »-Dąbrowskie Kolejowe Towarzystwo Eksploatacyjne.

II wojna światowa to czas funkcjonowania komunikacji pod zarządem niemieckiego okupanta. Jednak już po jej zakończeniu powstały Śląsko-Dąbrowskie Linie Komunikacyjne, które zajmowały się komunikacją tramwajową i autobusową. W wyniku przekształceń powstały Śląskie Linie Komunikacyjne, które przetrwały jedynie około 2 lata. To pierwsza próba ześląszczania zagłębiowskich tramwajów już pod polskimi władzami. W 1951 roku powołano neutralne nazewniczo Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Katowicach (WPK Katowice), które pod tą nazwą przetrwało 40 lat.

Po jego upadku i podziale, powołano państwowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej (PKT). Przetrwało 12 lat, aż do utworzenia w 2003 roku spółki akcyjnej Tramwaje Śląskie. Jej akcjonariuszami zostały gminy, na terenach których istniała komunikacja tramwajowa (nie wszystkie, ale to bez znaczenia dla nazwy). W wyniku kolejnych przekształceń wytworzył się obecny układ własnościowy – Katowice mają ponad 55% akcji, a Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (do której należą również Katowice) – pozostałe niecałe 45%.

Ostentacyjne lekceważenie nie-Ślązaków... tramwajem

Od ponad 23 lat tramwaje jeżdżące po Zagłębiu Dąbrowskim są jednym z najbardziej zauważalnych przejawów lekceważenia tożsamości małopolskiej części województwa śląskiego (czyli około 52% jego terytorium!). W najbardziej oczywisty sposób poprzez ich nazwę czy logo, ale nawet adres strony internetowej (tram-silesia.pl) stał się narzędziem w niecnym procederze. Nie trzeba specjalnie szukać doniesień w mediach, by trafić na takie, których pracownicy mówią na temat zdarzeń związanych z tramwajami w Sosnowcu, Będzinie, Czeladzi czy Dąbrowie Górniczej jako o zdarzeniach z udziałem tramwajów na Śląsku. To oczywista konsekwencja nazwy firmy i żadnym dla notorycznego błędu usprawiedliwieniem nie mogą być niewiedza i intelektualne lenistwo znacznej części moich koleżanek i kolegów z dziennikarskiego fachu.

Niedawno dowiedzieliśmy się o tym, że tramwaje w konurbacji górnośląsko-dąbrowskiej zmienią tradycyjny kolor z czerwonego na żółty, podobnie jak to było niegdyś z autobusami. Nie jest moim zamiarem ocenianie, czy to dobry pomysł czy nie, choć pamiętać należy, że przemalowywanie kosztuje, a na żółtym bardziej widać brud i… rdzę niż na czerwonym. Nie jest też tematem tej publikacji zastanawianie się, czy znów Katowice narzuciły wszystkim wokół swój pomysł, choć na to wygląda, bo przecież tak było wcześniej z autobusami. Skoro już jednak decyzja o zmianie zapadła, a za nią odpowiednie dyspozycje do producentów taboru, trzeba skorzystać z szansy, jaką ta zmiana daje.

Jeśli nie teraz to kiedy?

A daje szansę na naprawienie historycznego błędu czyli nazwania przedsiębiorstwa tramwajowego działającego na terenie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego »Tramwajami Śląskimi«. Nie będzie lepszego momentu na zmianę tej nazwy i powrót do najwłaściwszego faktograficznie, a w dodatku mającego historyczne tradycje, określenia śląsko-dąbrowskie w nazwie spółki. To powinny być Tramwaje Śląsko-Dąbrowskie (lub zbliżona nazwa), tak jak było Śląsko-Dąbrowskie Kolejowe Towarzystwo Eksploatacyjne a potem Koleje Elektryczne Zagłębia Śląsko-Dąbrowskiego. Ta druga nazwa pokazuje też, dlaczego śląsko-dąbrowskie a nie śląsko-zagłębiowskie. Zagłębie bowiem to nie nazwa regionu, a określenie obszaru, z którego pozyskuje się (lub pozyskiwano) kopaliny. W nazwie Zagłębie Dąbrowskie to człon Dąbrowskie jest ważniejszy i określa region. A zagłębie mówi niewiele, może przecież być Zagłębie Ruhry, Donieckie, Krakowskie a nawet… Górnośląskie (w skład którego wchodzą śląskie miasta, choć dziś już prawie nikt o tym nie pamięta).

Do tego mamy wielką aferę korupcyjną w Tramwajach Śląskich, która wstrząsnęła regionem w ostatnim czasie, z zatrzymaniami i zarzutami dla najważniejszych osób. Wiele wskazuje na to, że to nie koniec zatrzymań, zaś pierwsze inwestycje, które miały się zacząć, zostały anulowane. To bardzo pogorszyło wizerunek spółki. A co jest ulubionym zabiegiem firm, które dotknął kryzys wizerunkowy? Tak, to zmiana nazwy i identyfikacji graficznej.

Ta druga się już zaczęła, czas na oczywisty i słuszny krok w postaci nowej nazwy. A więc odwagi i do dzieła!