12 października 2026 r. w Fabryce Porcelany w Katowicach odbyła się oficjalna inauguracja projektu edukacyjnego Tauron Zielone Miasto Przyszłości. Sercem ekspozycji jest blisko 40-metrowa, interaktywna makieta metropolii przyszłości oraz model nowatorskiej, zielonej szkoły. Przedsięwzięcie zrealizowane przez spółkę Bajka Pana Kleksa we współpracy z Partnerem Tytularnym – TAURON Polska Energia S.A. – ma pokazać najmłodszym i ich rodzicom, jak technologia, ekologia i zmiana codziennych nawyków mogą uratować nasze otoczenie.
Miasto, które tętni życiem i reaguje na zmysły
Nowo otwarta ekspozycja to pierwsza tego typu immersyjna przestrzeń edukacyjna w regionie, w której nowoczesna architektura przeplata się z naturą. Sercem wystawy jest makieta o powierzchni niemal 40 m2, stanowiąca symboliczny kolaż znanych obiektów Górnego Śląska, Jaworzna i Jury.
Zwiedzający bez trudu odnajdą na niej:
- Muzeum Śląskie,
- NOSPR,
- Planetarium Śląskie,
- Park Gródek w Jaworznie,
- rejon Jury Krakowsko-Częstochowskiej,
- samą Fabrykę Porcelany.
To jednak nie tylko nieruchoma makieta. Projekt został zaprojektowany tak, aby oddziaływać na wszystkie zmysły. Podczas pokazów odwiedzający mogą poczuć wiatr we włosach, usłyszeć nadciągającą burzę, a nawet odczuć lekkie wstrząsy na własnej skórze.
Układ urbanistyczny zasilany jest odnawialnymi źródłami energii – fotowoltaiką, turbinami wiatrowymi oraz elektrownią wodną ze wsparciem magazynów energii i elektrowni gazowej. Po torach i ulicach krążą miniaturowe pociągi Kolei Śląskich, ekologiczne autobusy wodorowe i elektryczne Transportu GZM, elektryczne auta dostawcze oraz kolej linowa „Elka”.
Dzięki specjalnym przyciskom umieszczonym wokół makiety dzieci mogą samodzielnie decydować o funkcjonowaniu aglomeracji – zmieniać pory dnia, uruchamiać pociągi czy symulować zjawiska atmosferyczne, ucząc się wyciągania wniosków przez doświadczenie.
Szkoła rezylientna – nauka w otoczeniu zieleni
Ważnym elementem ekspozycji jest odrębna makieta tzw. szkoły rezylientnej, czyli placówki odpornej na kryzysy klimatyczne i środowiskowe. Projekt powstał we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu Śląskiego – prof. dr. hab. Piotrem Skubałą oraz dr Magdaleną Ochwat.
Szkoła przyszłości pokazuje odejście od betonu na rzecz przyrody:
- Przestrzeń wokół budynku: dawne parkingi samochodowe zastąpiono ogrodami warzywnymi, zielonymi klasami zewnętrznymi oraz dziedzińcem gąbczastym absorbującym wodę opadową.
- Bezpieczny transport: ulice przylegające do placówki są wyłączone z ruchu kołowego, a dla uczniów przyjeżdżających na rowerach przygotowano specjalne warsztaty naprawcze.
- Ekologiczne nawyki: w szkole przewidziano jadłodzielnię oraz odnawialne źródła zasilania.
Zwrócono przy tym uwagę na konkretne dane naukowe zaprezentowane przy makiecie: badania pokazują, że nauka w otoczeniu zieleni znacząco poprawia pamięć roboczą i koncentrację uczniów. Z kolei w niedostatecznie wentylowanych tradycyjnych klasach poziom CO₂ potrafi trzykrotnie przekroczyć zalecane normy, powodując spadek efektywności nauki.
Edukacja i transformacja międzypokoleniowa
Otwarcie wystawy zgromadziło licznych przedstawicieli świata nauki, samorządu oraz biznesu.
- Kiedy w 2019 roku otwieraliśmy Bajkę Pana Kleksa, wierzyłem, że ekologia to temat, który naprawdę obchodzi ludzi. Dziś oddajemy zwiedzającym jedną z najbardziej immersyjnych makiet w Europie. (...) Jeszcze kilka lat temu płynęliśmy z ekologicznym prądem, dziś coraz częściej idziemy pod prąd. Tym bardziej trzeba mówić wszystkim, także najmłodszym, jak ważne są ochrona środowiska i zielona energia – podkreślił Grzegorz Pietraszewski, prezes Bajki Pana Kleksa i pomysłodawca projektu.
Znaczenie edukacyjnego wymiaru transformacji akcentowali również partnerzy przedsięwzięcia:
- Transformacja energetyczna to proces, który już dziś bardzo zauważalnie zmienia nasze życie. (...) Na zaprezentowanej dziś makiecie widzimy, jak odnawialne źródła energii, magazyny energii i nowoczesne sieci przesyłowe współpracują ze sobą, zapewniając mieszkańcom bezpieczne i stabilne dostawy prądu. Wierzę, że wiedza i świadomość są pierwszym krokiem do odpowiedzialnego korzystania z energii” – zaznaczył Krzysztof Zawadzki, wiceprezes ds. Finansów i Handlu TAURON Polska Energia S.A.
Głos zabrali także przedstawiciele regionu. Stanisław Korman z zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przypomniał, że rozwiązania proekologiczne w transporcie już dziś stają się codziennością naszych miast, a Waldemar Bojarun z zarządu Województwa Śląskiego zwrócił uwagę na piękny przykład nadawania drugiego życia miejscom z bogatą historią.
Informacje dla zwiedzających
- Lokalizacja: Fabryka Porcelany w Katowicach, ul. Porcelanowa 23.
- Termin otwarcia dla publiczności: od 19 października.
- Bilety: Wstęp na samą makietę „TAURON Zielone Miasto Przyszłości” jest całkowicie bezpłatny. Istnieje także możliwość płatnego rozszerzenia wizyty o dwa warsztaty/laboratoria naukowe (koszt: 59 zł/os.).
- Grupy szkolne: Przyjmowane w trzech slotach czasowych: 8:30, 10:30 oraz 12:30 (wymagana wcześniejsza rezerwacja).
- Odwiedzający indywidualni: Wstęp od godziny 14:00 (po wcześniejszej rezerwacji zgłoszenia).
Materiał dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
Za treści zawarte w materiale dofinansowanym ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.
Może Cię zainteresować:
