Mistrz murarski Hermann Ritschel miał wielkie zasługi dla Roździenia i Szopienic. Był budowniczym wielu ważnych do dzisiaj budynków na terenie tej dzielnicy Katowic, w tym kościoła ewangelickiego. Jednak wyprowadził się z Roździenia do Wrocławia, gdzie zmarł dokładnie 100 lat temu, w 1926 roku. Historię Hermanna opisujemy TUTAJ
Kamienica Ernsta Ritschela, z rzeźbą kobiety, do dziś ozdabia śródmieście Katowic
W budowlane ślady Hermanna wstąpił jego młodszy syn, Ernst Ritschel, urodzony 2 czerwca 1884 w Roździeniu - według jego własnej informacji - przy Ritschelstraße. Uczęszczał do katowickiego gimnazjum, ale ukończył katowicką Szkołę Rzemiosł Budowlanych w sierpniu 1905 r. Następnie wizytował Technische Hochschule w Berlinie – Charlottenburgu (tę uczelnię skończyli m.in. kuzyni Emil i Georg Zillmannowie, projektanci m.in. osiedla Nikiszowiec). Po służbie wojskowej i otrzymaniu stopnia oficerskiego Ernst przejął w roku 1911 firmę budowlaną po ojcu i budował domy w Katowicach, Mysłowicach, Chorzowie Batorym i Szopienicach. W roku 1910 mieszkał wraz z bratem Walterem w Katowicach przy ul. Powstańców 1.
Trwały pomnik architektoniczny Ernst Ritschel pozostawił po sobie w Katowicach przy dzisiejszej ulicy Wita Stwosza, ówczesnej Dürerstraße. Najpierw wybudował należącą do niego kamienicę pod numerem 6, a w roku 1912 wystąpił o jej rozbudowę, czy też dobudowę pod numerem 4. Wszystko odbyło się bardzo szybko, gdyż w książce adresowej Katowic na rok 1913 jest uwaga, iż od 1 stycznia 1913 architekt Ernst Ritschel nie mieszka pod numerem 6, lecz pod numerem 4.
Przed budynkiem jest usytuowana rzeźba kobiety, którą Mira Fronczek w czerwcu 2025 na łamach miesięcznika „Śląsk” nazwała „Piękną Panią”, gdyż jest ona prawie identyczną kopią, tylko w mniejszej skali, alegorii Piękna autorstwa rzeźbiarza Ludwiga Habicha, która w roku 1901 została ustawiona przed otwieranym artystycznym atelier Emil-Ludwig-Haus na wzgórzu Mathildenhöhe w heskim Darmstadt.
Ernst Ritschel nie za długo był właścicielem tych domów, gdyż w 13 stycznia 1914 zostało otwarte postępowanie upadłościowe względem jego majątku, które zostało umorzone w czerwcu 1914 z powodu braku masy upadłościowej wystarczającej na pokrycie kosztów postępowania.
1 maja 1916 r. mieszkał znowu pod numerem 6 i zawarł związek małżeński z rozwiedzioną Hedwig Friedrich z domu Wieprecht, urodzoną 30 października 1884 w Halle (Saale), zamieszkałą w Katowicach przy Dürerstraße 6. Była ona córką rentiera Friedricha Wieprechta i jego żony Friederike z domu Ecke, oboje mieszkających w Halle. Świadkami byli kierownik biura Ignatz Przewodnik i mistrz budowlany inżynier Josef Schanz, obaj z Katowic.
W roku 1917 r. Ernst Ritschel przeniósł się do dolnośląskiego Chojnowa (Haynau), gdzie przejął firmę budowlaną z tartakiem. Od roku 1932 pracował we Wrocławiu jako wolny architekt. Mieszkał wraz z żoną i dzieckiem przy dzisiejszej ulicy Braci Gierymskich 68.
W listopadzie 1941 roku, z uwagi na zastój w budownictwie i dobrą znajomość Górnego Śląska, ubiegał się o pracę jako powiernik nieruchomości gruntowych w Spółce ds. Działek Gruntowych dla Prowincji Górnośląskiej z o.o. (Grundstücksgesellschaft für die Provinz Oberschlesien m.b.H. - Geos) w Katowicach przy ul. Warszawskiej 6.
Od 8 grudnia 1941 aż do końca 1944 Ernst Ritschel był kierownikiem działu technicznego filii Geos w Cieszynie. Jego dalsze losy są nieznane.
Walter Ritschel, królewski asesor górniczy
Pierworodny syn Hermanna, Walter Ritschel urodził się 20 lutego 1879 r. w Roździeniu. Maturę zdał na Wielkanoc 1899 w katowickim gimnazjum i udał się na studia górnicze do Monachium, po których ukończeniu zaczął pracować w górnictwie.
W roku 1908 został asesorem górniczym w Wyższym Urzędzie Górniczym we Wrocławiu. Rok później wrócił na Górny Śląski, gdyż został dyrektorem górniczym w Inspekcji Górniczej Księcia Pszczyńskiego w Mikołowie.
5 lipca 1910 pracujący w Mikołowie, ale mieszkający w Katowicach przy ul. Powstańców 1 (Bernhardstraße), królewski asesor górniczy Walter Ritschel poślubił zamieszkałą w Mikołowie Marie Büschel, urodzoną 29 czerwca 1890 w Sielcu (dziś dzielnica Sosnowca).
Była ona córka właściciela fabryki, Carla Büschela i jego żony Helene, z domu Förster, oboje wyznania ewangelickiego. Świadkami ślubu byli ekonom Emil Janetzki z Ostrożnicy (Ostrosnitz) koło Kędzierzyna Koźla oraz burmistrz Mikołowa Adrian Skupin.
Obecność tego ostatniego była dość zrozumiała, z uwagi na znaczenie ojca panny młodej dla Mikołowa. Urodzony 10 listopada 1850 w Halle (Saale) inżynier Carl Büschel po ukończeniu służby wojskowej pracował w latach 1875-1882 w Fabryce Kotłów Wilhelma Fitznera w Laurahütte, a następnie w latach 1883 - 1895 w zakładzie Kotłów Parowych W.Fitzner & K.Gamper w sąsiednim Sosnowcu – pierwszej tego typu fabryce na terenie Królestwa Polskiego.
6 listopada 1895 został właścicielem funkcjonującej w Mikołowie od 1872 roku fabryki kotłów parowych Heinricha Koetza, którą rozbudowywał i prowadził pod nazwą „H. Koetz Nachfolger Inh. C. Büschel”, która w tym czasie zatrudniała około 350 pracowników. Carl Büschel obchodził swoje 80 urodziny jeszcze w Mikołowie, po czym wyjechał do Niemiec i zmarł 4 listopada 1944 roku w nieustalonym miejscu.
Od roku 1911 Walter Ritschel pracował w Inspekcji Górniczej w Zabrzu. W tym samym roku w Mikołowie urodził mu się syn, Karl.
Od grudnia 1911 do listopada 1913 r. Walter był również przewodniczącym zarządu konsumu kopalni „Królowa Luiza”. Następnie przeszedł do pracy w Inspekcji Górniczej w Królewskiej Hucie. Tu w styczniu 1915 r. urodziła mu się córka Eva Ritschel, podczas gdy on sam był na froncie.
W roku 1921 Walter Ritschel został mianowany radcą górniczym. Pod koniec czerwca 1922 radca górniczy Ritschel pożegnał pozostałych na miejscu urzędników miejscowej Inspekcji Górniczej – większość wyjechała - i przekazał swoją funkcję oraz pracowników dyrektorowi Fontaine z ramienia polsko-francuskiej spółki Polskie Kopalnie Skarbowe na Górnym Śląsku Spółka Dzierżawna S.A. w Katowicach, znanej lepiej pod potoczną nazwą „Skarboferm”.
17 czerwca 1922 Sąd Powiatowy w Mikołowie wpisał do rejestru handlowego utworzoną tydzień wcześniej firmę H. Koetz, Nachfolger Aktiengesellschaft, Maschinen und Dampfkesselfabrik, Fabryka Maszyn i Kotłów Parowych, towarzystwo akcyjne z siedzibą w Mikołowie.
Założycielami byli:
- właściciel fabryki Carl Büschel w Mikołowie,
- radca górniczy Franz Drescher w Bytomiu,
- radca górniczy Walter Ritschel w Królewskiej Hucie,
- kupiec Carl Büschel junior w Mikołowie,
- prokurent August Schmidt w Mikołowie.
Radę nadzorczą utworzyli:
- Carl Büschel,
- radca górniczy Franz Drescher,
- radca górniczy Walter Ritschel.
Rok później zatrudnienie wynosiło około 500 pracowników.
W roku 1924 r. Walter został dyrektorem generalnym bytomskiej firmy „Stephan, Frölich & Klüpfel” działającej w sektorze górniczym i mieszkał w Bytomiu przy dzisiejszej ulicy Powstańców Warszawskich 20 (Gartenstraße).
Po przejściu na emeryturę w roku 1930 r. zamieszkał w dolnośląskim Brzegu. W styczniu 1941 r. mieszkał w Katowicach na rogu ulic Warszawskiej i Francuskiej. Fabryka jego teścia w Mikołowie otrzymała nową nazwę: Eisenwerk Nikolai, G.m.b.H. vormals H. Koetz Nachfolger. Waltera Ritschela mianowano na jednego z dwóch dyrektorów zarządzających, ale został odwołany z tego stanowiska w lutym 1942 r. Z samej firmy powstała późniejsza Mikołowska Fabryka Maszym MIFAMA.
Mieszkając w Katowicach, Walter Ritschel wstawił się w listopadzie 1941 r. o pracę dla swojego brata na Górnym Śląsku. Zmarł 31 października 1944 w Brzegu w wieku 65 lat.
Siostra Waltera i Ernsta, Elise Ritschel, urodziła się 4 lutego 1876 w Roździeniu. 6 lipca 1903 r. wyszła za mąż za owdowiałego aptekarza wyznania ewangelickiego, Ewalda Carla, urodzonego 20 grudnia 1866 w Chełmnie (Kulm) w Prusach Zachodnich, a zamieszkałego w dolnośląskim Mieroszowie (Friedland in Niederschlesien). Wdowa Elise Carl zmarła 6 lipca 1942 r. we Wrocławiu.
O drugiej córce Hermanna i Marie Ritschel, urodzonej 19 września 1877 w Roździeniu Elfriede Ritschel wiadomo tylko, że zmarła tu młodo 6 października 1892.
Może Cię zainteresować:
