Industrialny kolos z Rudy Śląskiej zmieni się w atrakcję turystyczną. Na Wielkim Piecu powstanie m.in. platforma widokowa

Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, za kilka lat na Górnym Śląsku będziemy mieć kolejną atrakcję turystyczną. Wielką! Bo Wielki Piec w Rudzie Śląskiej Nowym Bytomiu zostanie zrewitalizowany i zaadaptowany na Centrum Transformacji. Miasto ogłosiło właśnie przetarg na tę inwestycję. Zobaczcie jak dziś prezentuje się rudzki kolos.

Wielki Piec w Rudzie Śląskiej Nowym Bytomiu, pozostałość po Hucie "Pokój", zostanie przebudowany i zagospodarowany zgodnie z koncepcją wyłonioną w konkursie w 2019 roku.

Zakłada ona:

  • powstanie platformy widokowej wraz ze ścieżką dydaktyczną,
  • adaptację budynku sterowni i maszynowni na cele muzealne,
  • budowę nowego obiektu „zawieszonego” w powietrzu, w którym znajdzie się m.in. część ekspozycyjna i wystawiennicza oraz strefa wypoczynku, spotkań i gastronomii.

Ponad 66 mln zł z funduszy unijnych na adaptację Wielkiego Pieca

Dodatkowo budynek ma mieć tzw. „zielony dach”, który pozwoli na zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej i retencję wód deszczowych. Z kolei istniejąca rampa kolejowa zostanie przebudowana na obiekt o funkcji biurowej. Zaplanowano również plac zabaw nawiązujący do tradycji hutniczej i ogród edukacyjny, a także budowę parkingu i obiektów małej architektury.

Całość ma kosztować około 100 mln złotych.

- Wielki Piec ma być dostępny dla mieszkańców, którzy znajdą tutaj miejsce zarówno na to, by odpocząć np. przy filiżance kawy, posłuchać koncertu, obejrzeć wystawę czy popatrzeć na piękną panoramę Śląska. Ze szczytu Wielkiego Pieca można dojrzeć nawet Beskidy – mówi dr inż. arch. Łukasz Urbańczyk, Miejski Konserwator Zabytków.

W dawnej stołówce hutniczej działa teraz bank. Więcej: W cieniu Wielkiego Pieca. Dawna stołówka Huty "Pokój" w Rudzie Śląskiej przeobraziła się w budynek banku ING

Miasto Ruda Śląska, które jest inwestorem, właśnie ogłosiło przetarg na adaptację Wielkiego Pieca Huty "Pokój" na cele turystyczno-kulturalne. Po przebudowie ma tam też działać Centrum Transformacji. Termin składania ofert wyznaczono na 3 czerwca 2024 r.

Na realizację przedsięwzięcia wraz z zagospodarowaniem okolicznego terenu miasto pozyskało ponad 66 mln zł z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a blisko 9,5 mln zł z budżetu państwa.

Nadanie nowych funkcji naszemu „kolosowi” to z pewnością inwestycja, którą warto mieć w swoim portfolio – podkreśla prezydent Michał Pierończyk. Będzie to jedna z największych inwestycji realizowanych w mieście. - To przedsięwzięcie jest konieczne, by z jednej strony zmienić oblicze Rudy Śląskiej, a z drugiej chronić poprzemysłowe dziedzictwo dla kolejnych pokoleń. Jestem przekonany, że to miejsce będzie istotnym punktem na mapie turystycznej nie tylko naszego regionu, ale i całej Europy – podkreśla prezydent Michał Pierończyk.

- Dofinansowanie pochodzić będzie z nowego rozdania środków unijnych w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 – mówi wiceprezydent Aleksandra Skowronek.

Największy zakład metalurgiczny w Polsce

Wielki Piec wchodził pierwotnie w skład zabudowań nowobytomskiej Huty „Pokój”, która została założona w 1840 roku. Szybko stała się ona największym tego typu zakładem w okolicy. W 1907 roku huta miała już 6 wielkich pieców. W latach powojennych nowobytomska huta była największym zakładem metalurgicznym w Polsce.

Wielki Piec uruchomiono w 1968 roku. Wzniesiono go w głębi zakładu, a następnie przesunięto we właściwą lokalizację za pomocą stalowych lin. Budowa urządzenia trwała zaledwie 105 dni, zamiast szacowanego 1,5 roku. Po niespełna 20 latach funkcjonowania obiekt okazał się przestarzały i nieefektywny, w związku z czym zdecydowano o jego modernizacji. Zmieniono wówczas profil produkcyjny urządzenia, przestawiając je na wytop żelazomanganu. Huta „Pokój” była wtedy jedynym w kraju producentem tego stopu.

Kolejna modernizacja urządzenia odbyła się w latach 1995-1997, jednak na wznowienie produkcji zdecydowano się dopiero w 2004 roku. Obiekt przejęło wówczas Konsorcjum „Eurostal Inwestycje” przekształcone wkrótce w Stalmag Sp. z o.o. Wysoka awaryjność urządzenia oraz negatywny wpływ odpadów produkcyjnych na środowisko szybko zdecydowały o jego ostatecznym wygaszeniu, co nastąpiło w lutym 2005 roku. Pod koniec 2012 r. decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach Wielki Piec został wpisany do rejestru zabytków.

Właścicielem Wielkiego Pieca jest miasto Ruda Śląska

6 lat później formalnym właścicielem obiektu wraz z całą infrastrukturą towarzyszącą zostało miasto. Stało się tak dzięki zamianie nieruchomości ze spółką Stalmag, która otrzymała prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynku Bramy II, czyli byłej portierni Huty „Pokój”. Różnica w wartościach obu nieruchomości wynosiła ponad 90 tys. zł, które miasto musiało uregulować.

Po paru miesiącach został ogłoszony międzynarodowy konkurs architektoniczny na opracowanie koncepcji jego zagospodarowania, do którego zgłosiło się 96 pracowni projektowych i architektów. Autorem najlepszego projektu okazała się „eM4. Pracownia Architektury. Brataniec” z Krakowa, z którą podpisano umowę na wykonanie projektu architektoniczno-budowlanego zagospodarowania Wielkiego Pieca.

Od 2020 roku Wielki Piec Huty „Pokój” jest częścią Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego - ERIH (European Route of Industrial Heritage), który łączy obecnie 2331 obiektów, w tym 102 z Polski.

Interesujesz się Śląskiem i Zagłębiem? Zapisz się i bądź na bieżąco - https://www.slazag.pl/newsletter

Orzegow ruda slaska 05

Może Cię zainteresować:

Stary Orzegów. Królestwo pięknej śląskiej cegły. Dawna koksownia, ufundowany przez Schaffgotschów kościół i urok richtig ślōnskij osady

Autor: Michał Wroński

30/03/2024

Ruda slaska archiwalne

Może Cię zainteresować:

Ruda, największy patchwork Śląska. Miasto pozszywane z wsi, przysiółków, osad i... miast

Autor: Tomasz Borówka

15/06/2024

Ruda Slaska rok 1993

Może Cię zainteresować:

Jak wyglądała Ruda Śląska 30 lat temu? Tak! W 1993 roku szwajcarski fotograf zrobił w mieście dziesiątki zdjęć

Autor: Michał Wroński

20/03/2024

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon