Przez stulecia były leśną osadą na skraju Puszczy Pszczyńskiej, później kurortem przemysłowego Górnego Śląska, miejscem pielgrzymek, pracy, edukacji i codziennego życia kilku pokoleń mieszkańców. Teraz dzieje Panewnik zostały opisane w jednej z najbardziej kompleksowych publikacji poświęconych katowickim dzielnicom.
Zapraszamy na spotkanie autorskie poświęcone premierze książki „Panewniki. Biografia miejsca” autorstwa Krystiana Węgrzynka, wydanej przez „Śląsk” Wydawnictwo Naukowe oraz Stowarzyszenie Thesaurus Silesiae z okazji 75. rocznicy włączenia Panewnik do Katowic.
Dzieło dr. Węgrzynka to wszechstronna monografia poświęcona obecnej zachodniej dzielnicy Katowic. Autor – wywodzący się z rodu osiadłego w Panewniku (pierwotna nazwa brzmiała właśnie Panewnik) na początku XX wieku – stworzył wielowarstwową opowieść, łączącą historyczny rygor badawczy z narracją opartą na mikrohistorii lokalnej społeczności. To wyjątkowa opowieść o miejscu.
Tekst stanowi historyczno-etnograficzny przegląd dziejów dawnej osady przemysłowo-rolniczej, dziś będącej dzielnicą Katowic. Publikacja szczegółowo omawia początki miejscowości związane z późnośredniowiecznym górnictwem i hutnictwem żelaza, wielowiekową przynależność do państwa pszczyńskiego oraz unikalny charakter regionu jako „zielonej oazy” wolnej od niszczycielskiej industrializacji. Autor przywołuje także liczne lokalne podania i legendy, które kontrastują z udokumentowanymi faktami historycznymi. Znaczna część opracowania skupia się na rozwoju sanktuarium franciszkańskiego oraz sakralnym i społecznym znaczeniu tego miejsca dla mieszkańców.
Krystian Węgrzynek ukazuje nam Panewniki jako fenomen – wieś, która dzięki osłonie Puszczy Pszczyńskiej ominęła najostrzejszą falę XIX-wiecznej industrializacji, stając się rekreacyjną i duchową enklawą Górnego Śląska. Dzieje miejscowości ujęto dwutorowo: przez pryzmat procesów historycznych oraz mikrohistorię konkretnych rodów i postaci (tzw. „pnioków”). Publikacja wyróżnia się bogatą oprawą ikonograficzną i stanowi ważny głos na rzecz ochrony tożsamości kulturowej i przyrodniczej „bohatera” biografii w obliczu postępującej urbanizacji
Całości dopełniają obszerne aneksy źródłowe, kalendarium, unikalne fotografie, mapy oraz materiały dokumentujące dzieje jednej z najbardziej rozpoznawalnych części Katowic.
Spotkanie z autorem poprowadzi red. Beata Tomanek.
Kiedy?
- Środa, 28 października 2026 r., godz. 17.00
Gdzie?
- Dom Związkowy, ul. Związkowa 30, Katowice-Panewniki
Serdecznie polecamy wszystkim mieszkańcom Panewnik, miłośnikom historii Katowic oraz Górnego Śląska i osobom zainteresowanym dziejami lokalnych społeczności. To nie tylko okazja do rozmowy z autorem, ale także do wspólnego odkrywania historii zapisanej w krajobrazie, pamięci i rodzinnych opowieściach.
Tu zaś [do poczytania fragment książki], udostępniony nam do publikacji dzięki uprzejmości Autora i Wydawnictwa.
Może Cię zainteresować:
Krystian Węgrzynek: Kurort w cieniu hut. Gdy Panewniki były zieloną oazą Górnego Śląska
Może Cię zainteresować:
