Katowice z epoki Edwarda Gierka i propagandy sukcesu na kolorowych zdjęciach. W latach 70. tak je prezentowano w ZSRR

W roku 1981 ukazał się wydany przez wydawnictwo w Moskwie kolorowy album ze zdjęciami pary "miast zaprzyjaźnionych ". Jednym z nich były śląskie Katowice, którym w owym czasie partnerował ukraiński Donieck. Zamieszczone w albumie kolorowe fotografie Katowic barwnie ukazywały świat, który tak naprawdę już wtedy przeminął, wyparty przez trudne realia kryzysu, pustych sklepowych półek, inflacji i bytowych problemów mieszkańców. Tego oczywiście nie pokazano czytelnikom w ZSRR, ojczyźnie socjalizmu. Zobaczyli za to witerunek Katowic lat 70., jaki wciąż rozpowszechniała propaganda sukcesu.

Świat socjalizmu epoki Edwarda Gierka nie był idealny. Choć starannie dobrane zdjęcia miały na pewno sugerować, że taki właśnie jest.

Dla czytelnika albumu w ZSRR Katowice były więc miastem w pełni nowoczesnym, ukształtowanym przez socjalistyczne budownictwo. Na fotografiach praktycznie nie istnieje miasto na południe od linii kolejowej, ze swoją modernistyczną zabudową. Niewiele też na nich starego, XIX-wiecznego centrum. Z jednym wyjątkiem nie zobaczycie też familoków, takich jak na Załężu czy w Bogucicach. Za to moskwianin, kijowianin czy charkowianin, a szczególnie już mieszkaniec Doniecka, z łatwością rozpoznawał na zdjęciach swojskie osiedla mieszkaniowe z wielkiej płyty. I Wy też na pewno rozpoznacie nadal się dobrze trzymające Tauzen albo Koszutkę. Wieżowce i pawilony po zachodniej stronie alei Korfantego (wówczas ulicy Armii Czerwonej), licząc sobie wtedy po nie więcej niż kilkanaście lat, wciąż spełniały warunki nowoczesności i... nie zaczynały się sypać elewacje pasażu handlowego. Domy handlowe Zenit i Skarbek oraz hotele Katowice czy Silesia również nie zdążyły się zestarzeć.

Zdjęcia przedstawiały też wnętrza sklepów, choć nie znajdziemy wśród nich spożywczych (których półki mogły wzbudzać kontrowersje u czytelników z ZSRR, i to skrajnie różne, tak w przypadku nadmiaru, jak i niedomiaru). Jest za to księgarnia pełna książek (a nawet książkowy kiermasz na wolnym powietrzu - ktoś pamięta, że bywały i takie?), sklep z dywanami i towarami dla dzieci (pamiętacie Centrum Dziecka?).

Katowice dawały też Wielkiemu Bratu do zrozumienia, że pamiętają o swojej "wyzwolicielce" z roku 1945. Znalazło się w albumie miejsce dla fotografii pomnika czerwonoarmistów na placu Wolności i cmentarza żołnierzy radzieckich koło parku Kościuszki.

Mimo tych propagandowych filtrów (i być może też autocenzury redaktorów), album zawiera bezsprzecznie cenne zdjęcia z tamtej epoki. Widzimy na nich niejeden z nieistniejących już w Katowicach obiektów (jak np. dworzec kolejowy, wieżowiec DOKP, Pałac Ślubów), a także cały szereg znanych budynków w latach ich młodości. Kolor zaś dodaje tym fotografiom autentyzmu. Jezeli pamiętacie tamte Katowice - z pewnością chętnie zobaczycie je ponownie. Jeżeli jesteście za młodzi, by pamiętać - oto okazja, by zobaczyć miasto sprzed ponad 40 lat.

Katowice 150 lat temu i dziś

Może Cię zainteresować:

Katowice 150 lat temu i obecnie. Porównajcie najnowsze zdjęcia z tym, jak widział miasto fotograf sprzed półtora wieku

Autor: Tomasz Borówka

13/09/2022

Katowice lata 60 i 70 Jurand Jarecki

Może Cię zainteresować:

Katowice w latach 60. i 70. Miasto w budowie na kolorowych zdjęciach z archiwum architekta Juranda Jareckiego

Autor: Arkadiusz Nauka

21/05/2022

Katowice lat 60. w kolorze

Może Cię zainteresować:

Wszystkie kolory Katowic. Amerykański fotograf zrobił niesamowite zdjęcia miasta w latach 60.

Autor: Tomasz Borówka

17/08/2022

Subskrybuj ślązag.pl

google news icon

czytaj więcej:

Katowice 150 lat temu i dziś

Katowice 150 lat temu i dziś. Archiwalne i aktualne zdjęcia

Katowice Jurand Jarecki22

Nowe Katowice na niepublikowanych zdjęciach z lat 60-70

Północne śródmieście Bytomia

Koniec żartów z Bytomia! Każde miasto powinno tak wyglądać

Katowice Juranda Jareckiego

Najlepsze zdjęcia Katowic lat 60 i 70. Juranda Jareckiego

Zabytkowy gmach Sądu Rejonowego w Bytomiu

To klejnot architektury! Mamy zdjęcia tego pięknego miejsca

Zdjęcie śródmieścia Katowic z 1975 roku

Katowice. Rok 1975. Zdjęcia niemieckiego fotografa

Pomnik Powstańców Śląskich, Katowice

Jak wyglądały Katowice bez Spodka i jak go budowano